قرائت› دفتر ۳› بخش ۳ - بقیهٔ قصهٔ متعرضان پیلبچگان› بیت ۱۱۵
M3:115 — گوید آن رنجور ای یاران من / چیست این شمشیر بر ساران من
M3:115
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
فرد در حال احتضار، عذاب و فرشتگان مرگ را میبیند که دیگران قادر به دیدنشان نیستند و وحشتزده از اطرافیانش دربارهٔ شمشیری که بالای سرش میبیند، سؤال میکند.
این بیت لحظهٔ جان دادن و گشوده شدن چشم برزخی انسان را به تصویر میکشد. مولانا توضیح میدهد که عذاب الهی برای گناهانی مانند غیبت، در لحظهٔ مرگ برای فرد گناهکار کاملاً محسوس و عینی میشود. در حالی که اطرافیان و دوستان فرد بیمار چیزی جز اوهام و خیالات ناشی از بیماری نمیبینند، خود او به چشم حقیقت را میبیند: فرشتهٔ مرگ (عزرائیل) با گرز و شمشیر آمادهٔ ستاندن جان اوست.
این «شمشیر» نماد تجسم اعمال و کیفر الهی است که تا پیش از مرگ، از حواس ظاهری پنهان بود. اکنون که پردهها کنار رفته، بیمار آن را واقعیتی هولناک مییابد، اما دیگران آن را انکار میکنند و «خیال» میپندارند. مولانا با این تصویرسازی، بر این نکته تأکید میکند که حقایق عالم غیب، هرچند از چشم دنیوی ما پنهان باشند، در بزنگاه مرگ آشکار و انکارناپذیر میشوند.
- رنجور
- بیمار، فرد در بستر بیماری (در اینجا کنایه از کسی که در حال مرگ است)
- ساران
- جمع «سار» به معنی سر؛ بالای سر
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.