قرائت› دفتر ۳› بخش ۳ - بقیهٔ قصهٔ متعرضان پیلبچگان› بیت ۱۲۵
M3:125 — میشمارد میدهد زر بیوقوف / تا که خالی گردد و آید خسوف
M3:125
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
عمر انسان مانند کیسهٔ زری است که زمان، بیوقفه آن را خرج میکند تا تمام شود و زندگی به پایان رسد.
مولانا در ابیات پیشین، عمر را به کیسهای پر از سکههای طلا (همیان زر) و گذر روز و شب را به شمارشگر و خرجکنندهی آن سکهها تشبیه کرده است. این بیت ادامهٔ همان تصویر است.
«زمان» یا «روزگار» همچون یک حسابدار بیتوجه، بیآنکه درنگ کند، مدام از سرمایهٔ عمر ما برمیدارد و آن را خرج میکند. این روند آنقدر ادامه مییابد تا سرانجام کیسهٔ عمر خالی شود. مولانا پایان یافتن این سرمایه را به «خسوف» یا ماهگرفتگی تشبیه میکند. همانطور که ماه درخشان ناگهان در تاریکی فرو میرود، نور زندگی نیز با به پایان رسیدن عمر، ناگهان خاموش میگردد.
پیام اصلی این بیت، هشداری است دربارهٔ غفلت از گذر سریع عمر. انسانها اغلب متوجه نیستند که هر لحظه که میگذرد، بخشی از گرانبهاترین داراییشان، یعنی فرصت زندگی، برای همیشه از دست میرود. این خرج شدن، بیوقفه و حتمی است و اگر برای آن جایگزینی معنوی فراهم نکنیم (چنان که در بیت بعدی میگوید)، حاصل آن چیزی جز تهیدستی و تاریکی نهایی نخواهد بود.
- بیوقوف
- بدون توقف، بیدرنگ، پیوسته
- خسوف
- ماهگرفتگی؛ در اینجا استعاره از پایان عمر و فرورفتن در تاریکی مرگ است
- گردد
- بشود، تبدیل شود
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.