قرائت› دفتر ۳› بخش ۴۹ - اختلاف کردن در چگونگی و شکل پیل› بیت ۱۲۶۱
M3:1261 — دیدنش با چشم چون ممکن نبود / اندر آن تاریکیش کف میبِسود
M3:1261
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
چون در آن اتاق تاریک نمیشد فیل را با چشم دید، هر یک از افراد برای شناختنش، کف دست خود را بر بدن حیوان میکشید تا آن را لمس کند.
این بیت، صحنهٔ اصلی داستان «فیل در تاریکی» را به تصویر میکشد و شرایطی را توصیف میکند که منجر به شناخت ناقص و اختلاف نظر میشود. مولانا شرایطی را فراهم میکند که در آن، ابزار اصلی شناخت حسی، یعنی بینایی، از کار افتاده است. مردم در «خانهی تاریک» قرار دارند که نمادی از دنیای مادی و محدودیتهای حواس ظاهری ماست.
در این تاریکی، تنها راه شناخت، «لمس کردن» با کف دست است. کف دست (چشم حس) در اینجا نماد شناخت جزئی و محدود است. هر فرد فقط میتواند بخشی از کل حقیقت (فیل) را لمس کند و به همان اندازه از آن درک میکند. این بیت مقدمهای است برای نشان دادن اینکه چگونه هر کس بر اساس تجربهٔ محدود خود، به یک نتیجهگیری کاملاً متفاوت دربارهٔ ماهیت فیل میرسد. این داستان در نهایت تمثیلی است از تلاش انسان برای درک حقایق بزرگ (مانند خداوند یا هستی) تنها با اتکا به حواس و عقل جزوی، که ناگزیر به اختلاف و برداشتهای گوناگون و ناقص منجر میشود.
- اندر
- در، داخلِ
- کف میبِسود
- کف دست را میسایید، با دست لمس میکرد
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.