قرائت› دفتر ۳› بخش ۱۰۸ - تضرع آن شخص از داوری داود علیه السلام› بیت ۲۴۰۷
M3:2407 — نور این دانی که حیوان دید هم / پس چه کرمنا بود بر آدمم
M3:2407
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
نور حسی و مادی که با چشم سر دیده میشود، میان انسان و حیوان مشترک است؛ بنابراین، کرامت و برتری انسان که در قرآن به آن اشاره شده، باید ناشی از درک نوری دیگر، یعنی نور معرفت و بصیرت باشد.
در این بخش از داستان، داوود نبی در حال شرح مقام معنوی خود و تمایز میان دو نوع «نور» است. او ابتدا به نور آفتاب اشاره میکند که نوری ظاهری و مادی است. این بیت بر این نکته تأکید میکند که دیدن این نور فیزیکی، ویژگی خاصی برای انسان محسوب نمیشود، زیرا حیوانات نیز از آن بهرهمندند.
مولانا سپس به آیهٔ «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ» (ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم - اسراء، ۷۰) اشاره میکند و میپرسد: اگر تمام قابلیت انسان به درک همین نور مشترک با حیوانات محدود میشد، پس این «کرامت» و شرافت الهی چه معنایی داشت؟
بنابراین، این بیت مقدمهای است برای معرفی نوری برتر و باطنی: نور عقل، ایمان و معرفت الهی. این همان نوری است که از «روزن جان» عارف میتابد و وجه تمایز حقیقی انسان و دلیل فضیلت او بر سایر مخلوقات است. کرامتی که خداوند به انسان بخشیده، در توانایی او برای دیدن با چشم دل و درک حقایق معنوی نهفته است، نه در حواس ظاهری که با حیوانات مشترک است.
- کرمنا
- برگرفته از آیه قرآن «کَرَّمنا بنی آدم»، به معنی «گرامی داشتیم، کرامت بخشیدیم».
- آدمم
- منظور «بر آدم» یا «برای آدم» است. «م» در اینجا حرف اضافه است.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.