M3:3832 — آن طرف که عشق می‌افزود درد / بوحنیفه و شافعی درسی نکرد

این بیت زبان حال عاشقی است که ناصحی خیرخواه اما بی‌خبر از عالم عشق، او را پند می‌دهد. عاشق در پاسخ می‌گوید که منطق تو، منطق عقل و فقه است، اما دنیای من دنیای عشق است. در آن سرزمینی که عشق هر لحظه بر درد و سوز عاشق می‌افزاید، آموزه‌های فقیهان بزرگی چون ابوحنیفه و شافعی، که بنیان‌گذاران مکاتب فقهی اهل سنت هستند، به کار نمی‌آید.

مولانا با نام بردن از این دو شخصیت برجسته، به کل نظام دانش رسمی و استدلالی اشاره می‌کند. پیام این است که فقه و کلام، راهنمای زندگی در چارچوب شریعت و عقلانیت هستند، اما عشق منطق و قانونی ورای اینها دارد. فقه در پی نظم بخشیدن به زندگی دنیوی و اخروی است، حال آنکه عشق در پی فنا شدن و ویرانی «خود» برای رسیدن به معشوق است. بنابراین، پند و اندرز مبتنی بر دانش فقهی نمی‌تواند دردی از عاشق دوا کند، بلکه بیگانگی او را از آن مرام بیشتر می‌نمایاند.