قرائت› دفتر ۳› بخش ۳۷ - حکایت مارگیر کی اژدهای فسرده را مرده پنداشت در ریسمانهاش پیچید و آورد به بغداد› بیت ۹۸۲
M3:982 — گفت آن یعقوب با اولاد خویش / جستن یوسف کنید از حد بیش
M3:982
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت به داستان حضرت یعقوب اشاره دارد که به پسرانش فرمان میدهد تا برای یافتن یوسف، تلاشی بیوقفه و فراتر از حد معمول انجام دهند.
مولانا در میانهٔ مقدمهای بر حکایت مارگیر، بحث «طلب» و «جستجو» را پیش میکشد. او تأکید میکند که سالک راه حقیقت باید با تمام وجود و حواس خود، بیوقفه در جستجوی معشوق ازلی باشد. برای ملموس کردن این مفهوم، او به داستان قرآنی حضرت یعقوب و پسرانش متوسل میشود.
این بیت لحظهای را به تصویر میکشد که یعقوب، با وجود گذشت سالها و ناامیدی ظاهری، فرزندانش را به جستجویی دوباره و این بار بسیار جدیتر برای یافتن یوسف فرا میخواند. عبارت «از حد بیش» کلیدی است؛ یعنی این جستجو نباید یک تلاش معمولی و محدود باشد، بلکه باید کوششی بینهایت و خستگیناپذیر باشد. مولانا با این مثال به خواننده یادآوری میکند که طلب روحانی نیز نیازمند چنین همت والا و پشتکار بیحدی است. همانطور که یعقوب با حس بویایی معنوی خود بوی پیراهن یوسف را از دور حس میکرد، سالک نیز باید تمام حواس خود را برای یافتن نشانههای حقیقت تیز کند و هرگز از طلب باز نایستد.
- اولاد
- فرزندان، پسران
- خویش
- خود
- از حد بیش
- بیش از اندازه، فراتر از حد معمول، بینهایت
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.