M4:2627 — که کجا بودست مادر که ترا / ناخنان زین سان درازست ای کیا

این بیت بخشی از داستان «باز پادشاه و پیرزن» است. در این داستان، یک باز شکاری ارزشمند که نماد روح بلند و سالک راه حق است، به دست یک پیرزن نادان و جاهل می‌افتد. پیرزن که نمایندهٔ نفس اماره یا دنیاپرستی است، از طبیعت و کمالات باز بی‌خبر است. او ویژگی‌های عالی باز، مانند ناخن‌های تیز و بلندش را که برای شکار ضروری است، عیب و نشانهٔ بی‌ادبی و تربیت نادرست می‌پندارد.

در این بیت، پیرزن با لحنی دلسوزانه اما جاهلانه، باز را خطاب قرار می‌دهد و می‌پرسد: «مادرت کجا بود که ناخن‌هایت این‌قدر دراز مانده؟» این پرسش، اوج جهل او را نشان می‌دهد. او فکر می‌کند که به باز «خدمت» می‌کند و او را «اصلاح» می‌نماید، در حالی که در حقیقت، با بریدن ناخن‌ها و منقار باز، او را از هویت و توانایی اصلی‌اش محروم می‌سازد.

مولانا از این تمثیل استفاده می‌کند تا نشان دهد که چگونه افراد نادان یا وابستگان به دنیا، با معیارهای کوچک و مادی خود، کمالات معنوی و استعدادهای روحانی مردان حق را نقص می‌شمارند و با نیت خیر، بزرگترین آسیب را به آنها می‌رسانند.