قرائت› دفتر ۵› بخش ۲ - تفسیر خذ اربعة من الطیر فصرهن الیک› بیت ۳۲
M5:32 — زانک هر مرغی ازینها زاغوش / هست عقل عاقلان را دیدهکَش
M5:32
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این صفاتِ پست نفسانی، همچون کلاغ که نماد دنیاپرستی است، حتی عقلِ انسانهای خردمند را نیز فریب میدهند و از دیدن حقیقت باز میدارند.
مولانا در این بخش، داستان قرآنی حضرت ابراهیم (خلیلالله) و چهار پرنده را به صورت یک تمثیل عرفانی بازگو میکند. چهار پرنده در اینجا نماد چهار صفت ویرانگر نفسانی هستند: شهوت، حرص، جاهطلبی و غضب. این بیت توضیح میدهد که چرا کشتن (یعنی کنترل و مهار کردن) این صفات ضروری است.
مولانا هر یک از این صفات را به «کلاغ» تشبیه میکند. در ادبیات عرفانی، کلاغ نماد دلبستگی به دنیا، مادیگرایی و غفلت از عالم معناست. صفت «دیدهکش» به معنای چیزی است که نگاه را به خود جذب میکند و در عین حال، چشم را از دیدن حقیقت کور میسازد. این صفات نفسانی، با ظاهر فریبندهی خود، حتی «عقل عاقلان» را نیز به سوی خود میکشند و مانع از آن میشوند که حقیقت را آنگونه که هست، ببینند. این صفات، توجه عقل را از آسمان معنا به زمینِ مادیات منحرف میکنند و بصیرت را از او میگیرند.
- دیدهکَش
- جذبکنندهی نگاه، فریبندهی چشم، چیزی که بینایی را میرباید و کور میکند
- زاغوش
- همانند کلاغ؛ کنایه از دنیاپرستی و ظاهرگرایی
- زانک
- زیرا که، برای اینکه
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.