قرائت› دفتر ۵› بخش ۲ - تفسیر خذ اربعة من الطیر فصرهن الیک› بیت ۵۵
M5:55 — عدل شه را دید در ضبط حشم / که نیارد کرد کس بر کس ستم
M5:55
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
مؤمن به عدالت خداوند در ادارهٔ جهان اطمینان دارد و میداند که در این نظام، حق کسی پایمال نمیشود و کسی نمیتواند به دیگری ستم روا دارد.
این بیت دلیل آرامش و طمأنینهٔ مؤمن را در برابر حرص و شتاب کافر توضیح میدهد. مولانا پیش از این، فرد بیایمان را به غارتگری تشبیه کرده بود که از ترس رقیبان و تمام شدن فرصت، با عجله هر چیز خوب و بدی را جمع میکند. اما مؤمن، با صبر و متانت روزی خود را طلب میکند.
دلیل این آرامش، شناختی است که مؤمن از «شاه» یعنی خداوند دارد. او دیده و دریافته است که خداوند با عدالت کامل، بندگان و مخلوقات خود (حشم) را اداره میکند. در قلمرو چنین پادشاه عادلی، هرجومرج و چپاول راه ندارد و هیچکس نمیتواند حق دیگری را غصب کند یا بر او ستم کند. این باور به «عدل الهی» و «ضبط امور»، مؤمن را از ترسِ فقر و رقابتهای مخرب آزاد میکند و به او اطمینان میبخشد که روزیاش محفوظ است و تلاش او بیهوده نخواهد بود. بنابراین، با شتاب و حرص شیطانی عمل نمیکند، بلکه با آرامشی رحمانی گام برمیدارد.
- شه
- شاه، پادشاه؛ در اینجا کنایه از خداوند است.
- ضبط
- اداره کردن، تحت کنترل داشتن، نظم بخشیدن.
- حشم
- خدمتکاران، اطرافیان، بندگان؛ در اینجا کنایه از مخلوقات و بندگان خداست.
- نیارد کرد
- نمیتواند انجام دهد، قادر نیست بکند.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.