قرائت› دفتر ۵› بخش ۲ - تفسیر خذ اربعة من الطیر فصرهن الیک› بیت ۵۹
M5:59 — زانک شیطانش بترساند ز فقر / بارگیر صبر را بِکشد به عقر
M5:59
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
عجله و بیصبری از وسوسهی شیطان سرچشمه میگیرد که انسان را با ترس از فقر و نداری فریب میدهد و اینگونه، توانایی شکیبایی را از او سلب میکند.
این بیت در ادامهی مقایسهی میان «مؤمن» و «کافر» (یا انسان عجول) آمده است. مولانا توضیح میدهد که چرا شتابزدگی و بیقراری، کاری شیطانی است. او ریشهی این شتاب را در یک ترس بنیادین میبیند: ترس از فقر و کمبود.
شیطان با القای این ترس که «اگر درنگ کنی، فرصت را از دست میدهی و فقیر میشوی»، انسان را به عجله وامیدارد. این وسوسه، نیروی «صبر» را که مولانا به یک «بارگیر» (چهارپای بارکش) تشبیه کرده، از بین میبرد. «عقر کردن» یا پی کردن، یعنی قطع کردن رگ و پی پای حیوان که باعث زمینگیر شدن و مرگ تدریجی او میشود. این تصویرِ خشن نشان میدهد که چگونه وسوسهی شیطان، فضیلت حیاتیِ صبر را به طور کامل فلج و نابود میکند.
در مقابل، مؤمن به دلیل اعتماد به رزاقیت خداوند، از این ترس آزاد است و با آرامش و تأنی عمل میکند. اما کسی که تسلیم این ترس میشود، نه تنها آرامش خود را از دست میدهد، بلکه به کارهای ناشایست و شتابزدهای دست میزند که نه مروتی در آن است و نه پاداشی.
- عقر
- پی کردن، بریدن رگ و پی پای حیوان برای از کار انداختن آن
- بارگیر
- اسب یا چهارپای بارکش، مَرکب
- زانک
- زیرا که، برای اینکه
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.