قرائت› دفتر ۶› بخش ۱۲۹ - در تفسیر این خبر کی مصطفی صلواتالله علیه فرمود من کنت مولاه فعلی مولاه تا منافقان طعنه زدند کی بس نبودش کی ما مطیعی و چاکری نمودیم او را چاکری کودکی خلم آلودمان هم میفرماید الی آخره› بیت ۴۵۳۹
M6:4539 — لیک میگویید هر دم شکر آب / بیزبان چون گلستان خوشخضاب
M6:4539
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت مؤمنان را تشویق میکند که شکرگزاری خود را برای نعمت آزادی معنوی، نه با زبان، بلکه با حال و وجودشان، مانند یک باغ پرگل و سرسبز، ابراز کنند.
این بیت در ادامهٔ فراخوان مولانا به مؤمنان برای شادی کردن به خاطر نعمت «آزادی معنوی» آمده است. مولانا در ابیات قبل، مقام «مولا» را که پیامبر برای خود و علی (ع) به کار برد، به معنای «آزادیبخش از بندگی نفس» تفسیر میکند. این آزادی، بزرگترین هدیهای است که انبیا به بشریت دادهاند.
حال، مولانا شیوهٔ شکرگزاری برای این نعمت را بیان میکند. او مؤمنان را به باغی زیبا و رنگین (خوشخضاب) تشبیه میکند که برای آب باران و لطف بهار، با زبان سخن نمیگوید، بلکه با طراوت، سرسبزی و شکوفاییاش سپاس خود را نشان میدهد. این «شکر بیزبان»، شکری است که در عمل و حالِ وجودی فرد متجلی میشود، نه صرفاً در گفتار. همانطور که باغ با زیباییاش گواهی بر نعمت آب میدهد، مؤمن آزادشده نیز باید با شادی، سرزندگی و کمالات درونیاش، سپاسگزار این رهایی معنوی باشد. این یک شکرگزاری وجودی است که عمیقتر از شکر لفظی است.
- خوشخضاب
- زیبا رنگشده، رنگارنگ. خضاب به معنای رنگ کردن (معمولاً مو و دست با حنا) است.
- شکر آب
- شکرگزاری برای آب. در اینجا «آب» استعاره از فیض معنوی و هدایت الهی است که باعث حیات و آزادی روح میشود.
- بیزبان
- بدون زبان، در سکوت، با زبان حال.
- لیک
- لیکن، اما، ولی.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.