M6:4540 — بی‌زبان گویند سرو و سبزه‌زار / شکر آب و شکر عدل نوبهار

این بیت در ادامه‌ی تشویق مؤمنان به شادی و آزادی معنوی است. مولانا از مؤمنان می‌خواهد که مانند طبیعت در بهار، شکرگزاری خود را نه فقط با زبان، که با تمام وجود و «حال» خود نشان دهند. همان‌طور که سرو و سبزه‌زار برای رشد و زیبایی خود به آب و «عدل نوبهار» (یعنی اعتدال و شرایط مناسب فصل بهار) نیازمندند و این قدردانی را در سرسبزی و شکوفایی خود متجلی می‌کنند، مؤمن نیز باید برای نعمت آزادی روحانی که از طریق پیامبر و اولیا به او رسیده، با شادی و سرزندگی باطنی شکرگزار باشد.

در اینجا «بی‌زبان بودن» نکته‌ی کلیدی است. این اشاره به «زبان حال» دارد که از زبان گفتار (زبان قال) صادقانه‌تر و عمیق‌تر است. طبیعت شکایت نمی‌کند، بلکه با پذیرش و بهره‌گیری از آنچه به او می‌رسد، زیبایی می‌آفریند. این شکرگزاری وجودی، الگویی برای سالک است تا قدردان راهنمایی معنوی باشد که او را از اسارت نفس آزاد می‌کند و به او حیاتی تازه می‌بخشد.