قرائت› دفتر ۶› بخش ۲۴ - نکته گفتن آن شاعر جهت طعن شیعه حلب› بیت ۷۹۳
M6:793 — گفت آری لیک کو دور یزید / کی بدست این غم چه دیر اینجا رسید
M6:793
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
شاعر با طعنه میگوید: «بله، عزاداری شما درست است، اما واقعهٔ کربلا سالها پیش اتفاق افتاده. چرا این غم و اندوه اینقدر دیر به شما رسیده و تازه اکنون به فکر سوگواری افتادهاید؟»
این بیت بخشی از گفتگوی یک شاعر سنی با شیعیان حلب است که برای امام حسین (ع) عزاداری میکنند. شاعر با لحنی کنایهآمیز و انتقادی، سوگواری آنها را زیر سؤال میبرد. او به ظاهر با اصل غم موافقت میکند («آری»)، اما بلافاصله با پرسش «کو دور یزید؟» به فاصلهٔ زمانی بسیار زیاد با واقعهٔ عاشورا اشاره میکند. او میخواهد بگوید که این ماتم برای رویدادی است که قرنها پیش رخ داده و اکنون زمان آن گذشته است.
پیام اصلی شاعر این است که عزاداری شیعیان، واکنشی دیرهنگام و نوعی غفلت است. او در ابیات بعدی (که در اینجا نیامده) این نکته را باز میکند و میگوید شما تا به حال خواب بودهاید که اکنون از این مصیبت بیدار شده و جامه میدرید. مولانا از زبان این شاعر، مقدمهای برای طرح دیدگاه عرفانی خود فراهم میکند: اصل عزاداری نه برای دیگران، بلکه باید برای «خودِ خفته» و روح زندانی خویش باشد. این بیت، نقطهٔ شروع بحثی عمیقتر دربارهٔ تفاوت میان عزاداری ظاهری و تاریخی با آگاهی و بیداری معنوی در لحظهٔ حال است.
- لیک
- ولی، اما
- کو
- کجاست؟
- دور یزید
- دوران و عصر یزید
- کی بدست
- چه زمانی بود، کِی اتفاق افتاد
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.