قرائت› دفتر ۶› بخش ۲۳ - تشبیه مغفلی کی عمر ضایع کند و وقت مرگ در آن تنگاتنگ توبه و استغفار کردن گیرد به تعزیت داشتن شیعهٔ اهل حلب هر سالی در ایام عاشورا به دروازهٔ انطاکیه و رسیدن غریب شاعر از سفر و پرسیدن کی این غریو چه تعزیه است› بیت ۷۹۲
M6:792 — پیش مؤمن ماتم آن پاکروح / شهرهتر باشد ز صد طوفان نوح
M6:792
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
برای انسان باایمان، ماتم شهادت امام حسین (ع) از نظر اهمیت و شهرت معنوی، از صدها رویداد عظیم تاریخی مانند طوفان نوح نیز بزرگتر است.
این بیت در ادامهٔ گفتگوی یک شخص اهل حلب با شاعری غریب است که از علت عزاداری مردم در روز عاشورا بیخبر است. آن شخص حلبی به شاعر توضیح میدهد که این ماتم برای «جانی که از قرنی بهست» (روح والایی که از یک قرن برتر است) یعنی امام حسین (ع) است.
مولانا در این بیت، از زبان آن مرد، جایگاه این واقعه را در چشمانداز معنوی یک «مؤمن» ترسیم میکند. او با یک مقایسهٔ بسیار قدرتمند، اهمیت این سوگواری را بیان میکند. طوفان نوح، یک رویداد عظیم و جهانی در تاریخ ادیان است که نماد نابودی کفر و نجات ایمان است. با این حال، مولانا میگوید برای مؤمنی که به عمق معانی راه یافته، ماتم شهادت حسین (ع) از صد طوفان نوح هم «شهرهتر» و پرآوازهتر است.
این «شهرت» صرفاً به معنای معروفیت ظاهری نیست، بلکه به معنای اهمیت، تأثیر و مرکزیت در عالم معناست. طوفان نوح یک فاجعهٔ طبیعی و قضای الهی برای پاکسازی زمین بود، اما شهادت امام حسین (ع)، یک فاجعهٔ انسانی و تراژدی مبتنی بر اختیار بود که در آن، والاترین جلوههای ایثار، عشق و تسلیم در برابر ظلم و جهل به نمایش درآمد. از این رو، برای عارف، این رویداد درسی عمیقتر و نقطهای درخشانتر در تاریخ معنویت بشر است.
- پاکروح
- روح پاک و مطهر، کنایه از امام حسین (ع)
- شهرهتر
- مشهورتر، معروفتر، پرآوازهتر و در اینجا مهمتر
- ز
- مخفف «از»
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.