قرائت› دفتر ۶› بخش ۲۷ - قصهٔ احد احد گفتن بلال در حر حجاز از محبت مصطفی علیهالسلام در آن چاشتگاهها کی خواجهاش از تعصب جهودی به شاخ خارش میزد پیش آفتاب حجاز و از زخم خون از تن بلال برمیجوشید ازو احد احد میجست بیقصد او چنانک از دردمندان دیگر ناله جهد بیقصد زیرا از درد عشق ممتلی بود اهتمام دفع درد خار را مدخل نبود همچون سحرهٔ فرعون و جرجیس و غیر هم لایعد و لا یحصی› بیت ۹۲۴
M6:924 — ماه گردون چون درین گردیدنست / گاه تاریک و زمانی روشنست
M6:924
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت میگوید که همانطور که ماه در آسمان پیوسته در حال تغییر است و گاهی کامل و نورانی و گاهی تاریک و پنهان میشود، تمام پدیدههای عالم نیز تابع همین دگرگونی و تحول دائمی هستند.
مولانا برای نشان دادن تسلیم مطلق همهچیز در برابر اراده و تقدیر الهی، به پدیدههای بزرگ کیهانی اشاره میکند. پیش از این بیت، از حرکت بیوقفهٔ خورشید، ستارگان و عناصر طبیعی سخن گفته و حتی حالات درونی انسان (شادی و غم، وصال و فراق) را نیز به همین دگرگونی کیهانی تشبیه کرده است.
این بیت، با استفاده از مثال آشنای ماه، این ایده را به اوج میرساند. ماه، با تمام عظمتش، در چرخش خود ثابت نیست؛ گاهی در محاق و تاریکی است و گاهی بدر کامل و درخشان. این تغییر حالت، نمادی از نوسان و دگرگونیای است که بر کل هستی، از بزرگترین اجرام آسمانی گرفته تا کوچکترین ذرات و حالات روحی ما، حاکم است. پیام اصلی این است که اگر «کلیات» و پدیدههای عظیم اینچنین در برابر فرمان الهی در تغییر و گردشاند، پس تو که «جزوی» از این کل هستی، چرا نباید در برابر خواست و حکمت او تسلیم و بیقرار باشی؟ این دگرگونیها، از تاریکی تا روشنایی، همگی جلوههایی از یک ارادهٔ واحد هستند.
- گردون
- آسمان، فلک، سپهر
- گردیدن
- چرخیدن، گشتن، در حال حرکت و تغییر بودن
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.