M1:2775 — وین غم و شادی که اندر دل حظیست / پیش آن شادی و غم جز نقش نیست

مولانا در این بخش، میان دو سطح از وجود تمایز قائل می‌شود: سطح ظاهری و دنیوی، و سطح باطنی و حقیقی. بیت‌های پیشین، یک «نقش» یا تصویرِ غمگین و خندان را مثال می‌زنند که خودِ آن تصویر، هیچ احساسی ندارد. این بیت، آن تمثیل را به زندگی درونی انسان تعمیم می‌دهد.

غم‌ها و شادی‌هایی که ما در زندگی روزمره تجربه می‌کنیم و گمان می‌کنیم بسیار واقعی هستند («حظیست»)، در حقیقت تنها انعکاس یا «نقشی» از یک حقیقت عمیق‌ترند. یک «شادی و غم» دیگر وجود دارد که مربوط به عالم معنا و ارتباط روح با مبدأ خویش است. غمِ دوری از حق و شادیِ وصال او، آن‌چنان واقعی و قدرتمند است که در قیاس با آن، تمام فراز و نشیب‌های عاطفی ما در این جهان، بی‌رنگ و بی‌اهمیت جلوه می‌کند.

این بیت، خواننده را دعوت می‌کند تا از دلخوشی‌ها و دل‌نگرانی‌های سطحی فراتر رود و به دنبال تجربه‌های اصیل‌تری باشد که سرچشمهٔ حقیقی شادی و غم هستند. همان‌طور که یک نقاشی از دریا، خیس‌کننده نیست، غم و شادی‌های دنیوی نیز روح را سیراب یا متحول نمی‌کنند.