Lue› Daftar 2› Iblis vastaa Muawiyalle uudelleen› Säepari 2655
M2:2655 — خود اگر کفرست و گر ایمان او / دستباف حضرتست و آن او
M2:2655
Merkitys · به زبانِ تو — Oma kielesi · AI
ابلیس میگوید که کفر و ایمان، هر دو، آفریدهی خداوند هستند و به او تعلق دارند؛ پس هر دو از یک منشأ سرچشمه میگیرند.
این بیت در ادامهی دفاعیات ابلیس در برابر معاویه آمده است. ابلیس با استفاده از منطق جبرگرایانه، خود را از مسئولیت گناهش مبرا میکند. او استدلال میکند که همانطور که در بازی تختهنرد (که در ابیات قبل به آن اشاره شد)، مهرهها اختیاری از خود ندارند و تابع حرکت دست بازیکن هستند، کفر و ایمان بندگان نیز محصول اراده و آفرینش خداوند است.
از دیدگاه ابلیس، این دوگانگی (کفر و ایمان) در نهایت به یک وحدت بازمیگردد: هر دو «دستباف» یا بافتهی دست «حضرت» حق هستند. این نگاه، تمایز اخلاقی میان خیر و شر را از میان برمیدارد و هر دو را تجلی یک ارادهی واحد الهی میداند. مولانا در اینجا صرفاً دیدگاه ابلیس را نقل میکند که نمونهای از جبرگرایی افراطی و سفسطهآمیز است؛ دیدگاهی که در بخشهای دیگر مثنوی آن را به چالش میکشد و بر اهمیت اختیار انسان تأکید میورزد.
- دستباف
- بافته شده با دست، کنایه از آفریده و مخلوق
- حضرت
- درگاه، پیشگاه الهی؛ در اینجا منظور ذات خداوند است
- آنِ او
- متعلق به او، مال او
Keskustelu — Kysy tästä säeparista – vastaukset Masnavista, jokainen säe viitattuna
Keskustelusi säilyy tällä laitteella, ellet jaa sitä.
Mitä lukijat kysyivät0
Kysymyksiä ei ole vielä jaettu – omasi voisi olla ensimmäinen.