M2:2662 — معرفتهای تو چون بانگ صفیر / بانگ مرغانست لیکن مرغ گیر

این بیت بخشی از گفتگوی معاویه با ابلیس است. معاویه در حال افشای ماهیت فریبکارانه‌ی ابلیس است و به او می‌گوید که دانش و معرفتی که تو به نمایش می‌گذاری، اصیل و حقیقی نیست، بلکه ابزاری برای فریب است.

مولانا این فریب را به یک ترفند شکار تشبیه می‌کند. شکارچیان پرنده از وسیله‌ای به نام «صفیر» یا سوتک استفاده می‌کنند که صدای پرندگان را تقلید می‌کند. پرندگان دیگر با شنیدن این صدای آشنا، گمان می‌کنند که هم‌نوعی آنها را صدا می‌زند و با اطمینان نزدیک می‌شوند، اما در واقع به سوی دام شکارچی کشیده می‌شوند.

به همین ترتیب، ابلیس نیز با سخنانی که ظاهری معنوی، حکیمانه و آشنا دارند (مانند صدای پرنده)، انسان‌ها را به سوی خود می‌کشاند. انسان‌های ساده‌دل و بی‌خبر (مرغ غره) فریب این ظاهر را می‌خورند و گمان می‌کنند با راهنمایی دلسوز روبرو هستند، اما در نهایت اسیر دام او شده و از مسیر حقیقت دور می‌افتند. پیام اصلی این است که هر سخن حق‌نمایی، لزوماً به حقیقت منتهی نمی‌شود و باید به نیت و ماهیت گوینده توجه کرد.