Lue› Daftar 4› Selitys siitä, että harha on järjen vastakohta ja haastaja, se muistuttaa sitä mutta ei ole sitä, sekä Mooseksen ja Faraon (järkeä ja harhaa edustavat) keskustelujen tarina› Säepari 2298
M4:2298 — عقل ضد شهوتست ای پهلوان / آنک شهوت می‌تند عقلش مخوان
M4:2298
Merkitys · به زبانِ تو — Oma kielesi · AI
عقل حقیقی در تضاد کامل با شهوت و امیال نفسانی قرار دارد؛ بنابراین، آن نیرویی که در خدمت شهوت باشد، عقل نیست، بلکه چیز دیگری است.
مولانا در این بخش، به تعریف و تمایز میان «عقل» و «وهم» می‌پردازد. او عقل را نیرویی الهی و نورانی معرفی می‌کند که ذاتاً با شهوت و امیال نفسانی سر ستیز دارد. شهوت، که شامل تمام خواسته‌های حیوانی و دنیوی است، انسان را به سوی پستی و خودپرستی می‌کشاند، در حالی که عقل او را به سوی تعالی و حقیقت دعوت می‌کند.
بنابراین، معیار اصلی برای تشخیص عقل حقیقی از بدل آن (که مولانا آن را «وهم» می‌نامد) همین است: آیا این نیرو در خدمت نفس است یا در برابر آن می‌ایستد؟ اگر قوه‌ای در انسان، هرچقدر هم هوشمند و زیرک به نظر برسد، صرفاً ابزاری برای رسیدن به خواسته‌های نفسانی و ارضای شهوات باشد، آن را نباید با عقل اشتباه گرفت. این همان «وهم» است که ظاهری شبیه عقل دارد اما کارکردش دقیقاً برعکس است. در ادامه، مولانا فرعون را نمونه‌ی کامل صاحب «وهم» و موسی (ع) را نماد «عقل» الهی معرفی می‌کند.
- پهلوان
- در اینجا به معنی سالک، جوانمرد، ای انسانِ در میدانِ مبارزه با نفس
- می‌تَنَد
- می‌بافد، می‌سازد، برپا می‌کند
- مَخوان
- صدا نزن، ننام، به حساب نیاور
Keskustelu — Kysy tästä säeparista – vastaukset Masnavista, jokainen säe viitattuna
Keskustelusi säilyy tällä laitteella, ellet jaa sitä.
Mitä lukijat kysyivät0
Kysymyksiä ei ole vielä jaettu – omasi voisi olla ensimmäinen.