Lue› Daftar 5› Tarina orjatytöstä, joka harrasti seksiä emäntänsä aasin kanssa ja oli opettanut aasin harrastamaan seksiä kuin ihminen. Hän asetti aasin peniksen ympärille kurpitsan, jotta se ei ylittäisi tiettyä kokoa. Emäntä sai tietää asiasta, mutta ei huomannut kurpitsaa. Hän lähetti orjatytön tekaistulla syyllä kauas ja yhtyi aasin kanssa ilman kurpitsaa, joutuen häpeällisesti tuhoon. Orjatyttö palasi myöhään ja valitti: 'Oi sieluni ja oi silmäni valo! Näit peniksen, et nähnyt kurpitsaa! Näit sukuelimen, et nähnyt toista!' Kaikki puutteellinen on kirottua, eli kaikki puutteellinen näkö ja ymmärrys on kirottua. Muuten puutteelliset fyysiseltä ulkonäöltään ovat armahdettuja, eivät kirottuja, kuten Koraanissa sanotaan: 'Ei ole sokealla syytä.' Tämä kieltää syyn ja kieltää kirouksen ja moitteen ja vihan.› Säepari 1343
M5:1343 — از شکاف در بدید آن حال را / بس عجب آمد از آن آن زال را
M5:1343
Merkitys · به زبانِ تو — Oma kielesi · AI
خاتون خانه از شکاف در، پنهانی رابطهٔ کنیزک با خر را دید و از این صحنه بسیار شگفتزده و متعجب شد.
این بیت لحظهٔ کشف راز را در داستان به تصویر میکشد. خاتون که از لاغر شدن بیدلیل خرش نگران و کنجکاو شده بود، به جستجو و تحقیق میپردازد و سرانجام کنیزک را در حال آمیزش با حیوان مییابد. مولانا با استفاده از کلمهٔ «زال» (پیرزن) برای خاتون، هم به سن او اشاره میکند و هم شاید به حیلهگری و باتجربگی او در امور دنیوی، که حالا با دیدن این صحنهٔ نامتعارف، شگفتزده شده است.
این «دیدن» اما، دیدنی ناقص است. خاتون اصل عمل را میبیند اما از «دقیقه» یا نکتهٔ ظریف و حیاتی ماجرا، یعنی کدویی که کنیزک برای کنترل اندازهٔ آلت خر به کار میبرد، غافل است. این نگاه سطحی و ناقص، که تنها ظاهر را میبیند و به عمق و جزئیات محافظتکننده پی نمیبرد، زمینهساز فاجعهای میشود که در ادامه برای خود او رخ میدهد. این بیت در واقع مقدمهای است برای طرح یکی از مفاهیم کلیدی مثنوی: تفاوت میان دیدنِ کل و دیدنِ جزء، و خطر فهم ناقصی که به هلاکت میانجامد. نگاه خاتون، نمونهٔ بارز «نظر ناقص» است که مولانا در عنوان داستان به «ملعون» بودن آن اشاره میکند.
- بدید
- دید، تماشا کرد
- بس
- بسیار، خیلی
- عجب آمد
- متعجب شد، شگفتزده شد
- زال
- پیرزن. در ادبیات گاهی کنایه از دنیا یا فرد حیلهگر نیز هست.
Keskustelu — Kysy tästä säeparista – vastaukset Masnavista, jokainen säe viitattuna
Keskustelusi säilyy tällä laitteella, ellet jaa sitä.
Mitä lukijat kysyivät0
Kysymyksiä ei ole vielä jaettu – omasi voisi olla ensimmäinen.