Lue› Daftar 5› Tarina orjatytöstä, joka harrasti seksiä emäntänsä aasin kanssa ja oli opettanut aasin harrastamaan seksiä kuin ihminen. Hän asetti aasin peniksen ympärille kurpitsan, jotta se ei ylittäisi tiettyä kokoa. Emäntä sai tietää asiasta, mutta ei huomannut kurpitsaa. Hän lähetti orjatytön tekaistulla syyllä kauas ja yhtyi aasin kanssa ilman kurpitsaa, joutuen häpeällisesti tuhoon. Orjatyttö palasi myöhään ja valitti: 'Oi sieluni ja oi silmäni valo! Näit peniksen, et nähnyt kurpitsaa! Näit sukuelimen, et nähnyt toista!' Kaikki puutteellinen on kirottua, eli kaikki puutteellinen näkö ja ymmärrys on kirottua. Muuten puutteelliset fyysiseltä ulkonäöltään ovat armahdettuja, eivät kirottuja, kuten Koraanissa sanotaan: 'Ei ole sokealla syytä.' Tämä kieltää syyn ja kieltää kirouksen ja moitteen ja vihan.› Säepari 1406
M5:1406 — دانه کمتر خور مکن چندین رفو / چون کلوا خواندی بخوان لا تسرفوا
M5:1406
Merkitys · به زبانِ تو — Oma kielesi · AI
در بهره بردن از لذتها میانهرو باش و فقط به بخشی از دستور که به نفعت است توجه نکن، بلکه کل آن را در نظر بگیر تا از عواقب ویرانگر زیادهروی در امان بمانی.
این بیت در ادامهی داستان کنیزک و خاتون است و به شکل مستقیم به مفهوم «حرص» و «دانش ناقص» میپردازد. مولانا با استفاده از استعارهی «دانه» که هم به طعمهی درون دام اشاره دارد و هم به لذتهای دنیوی، به خواننده هشدار میدهد که زیادهروی در کامجویی، او را گرفتار میکند. «رفو کردن» در اینجا به معنای تلاشهای بیهوده برای جبران خسارتهای ناشی از طمع است؛ وقتی آسیب اصلی وارد شد، دیگر وصلهپینه کردن فایدهای ندارد.
بخش دوم بیت، این پند اخلاقی را با ارجاعی هوشمندانه به قرآن کریم تقویت میکند. آیه «...كُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا...» (اعراف، ۳۱) که میگوید «بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید»، به زیبایی مثال خاتون را روشن میکند. خاتون فقط بخش اول آیه، یعنی «کلوا» (بخورید) را دید و به آن عمل کرد – یعنی فقط به لذت و کامجویی توجه کرد. اما بخش دوم و شرط اصلی، یعنی «لا تسرفوا» (اسراف نکنید) را نادیده گرفت. او اصل احتیاط و محدودیت (کدو) را ندید و هلاک شد. این بیت در واقع چکیدهی کل داستان است: نگاه ناقص به معرفت و حقیقت، و عمل کردن بر اساس آن، به نابودی میانجامد. انسان باید هم جواز بهرهمندی را ببیند و هم حد و مرز آن را بشناسد.
- رفو
- وصله کردن، ترمیم کردن پارگی. در اینجا کنایه از تلاش برای جبران خسارت است.
- کلوا
- به زبان عربی یعنی «بخورید». اشاره به بخشی از آیه ۳۱ سوره اعراف در قرآن است.
- لا تسرفوا
- به زبان عربی یعنی «اسراف نکنید». بخش دوم و محدودکننده همان آیه قرآنی است.
Keskustelu — Kysy tästä säeparista – vastaukset Masnavista, jokainen säe viitattuna
Keskustelusi säilyy tällä laitteella, ellet jaa sitä.
Mitä lukijat kysyivät0
Kysymyksiä ei ole vielä jaettu – omasi voisi olla ensimmäinen.