Lue› Daftar 6› Ja'farin, olkoon Jumala häneen tyytyväinen, tulo valtaamaan linnoitus yksin, ja linnoituksen kuninkaan neuvottelu hänen torjumisekseen, ja ministerin sanoessa kuninkaalle: ”Antaudu, äläkä tee tyhmyyttä, sillä tämä mies on mies, ja hänellä on suuri kokoelma totuudesta sielussaan, ja niin edelleen.”› Säepari 3055

M6:3055 — بنهد اندر روی دیگر نور خود / که ببیند نیم‌شب هر نیک و بد

بنهد اندر روی دیگر نور خودکه ببیند نیم‌شب هر نیک و بد
✦ Renderöi tämä beyt kielellä Suomi

M6:3055

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — hänen nauhoitetuista Masnavi-luennoistaan

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: خداوند نور خود را در چهره‌ای دیگر می‌نهد که آن شخص هر خوب و بدی را نیم‌شب ببیند.

معنا: مولانا بیان می‌کند که خداوند قادر است بخشی از نور خویش را به چهره‌ای ببخشد که صاحب آن چهره بتواند نیک و بد را حتی در تاریکی مطلق تشخیص دهد و ببیند.

شرح

در این بیت، مولانا از قدرت بی‌کران خداوند سخن می‌گوید، و اینکه چگونه می‌تواند نور خود را، نه فقط در خورشید و ستارگان، بلکه در روی یک انسان عادی بگذارد تا او را به بینشی فوق‌طبیعی مجهز کند. بی‌هیچ تردیدی، این بیانگر آن است که خداوند، «مالک‌الملک» عالم، همان‌طور که برترین زیبایی را به یوسف عطا می‌کند یا نیروی صولت را به شیر می‌بخشد، موهبت ادراکی خاصی را نیز به بندگان برگزیده‌اش ارزانی می‌دارد. مولانا خود در ادامه همین بحث، این نور را به داستان شیخی نابینا پیوند می‌زند که با وجود کوری جسمانی، قادر بود نیمه‌شب قرآن بخواند و نیک و بد را از هم بازشناسد. این روشن می‌کند که «نور خط» یا «نور خود» که در این بیت آمده، اشاره به نور ظاهری نیست، بلکه فروغی از بصیرت الهی است که به فرد توانایی می‌دهد تا از ورای حجاب‌های تاریکی و ناپیدایی، حقایق را ببیند و آن‌ها را از باطل بازشناسد. این بینش، فراتر از دید مادی چشم است؛ ادراکی است که خداوند به عنوان فیض و عطایی خاص، به بندگان برگزیده‌اش می‌بخشد و معجزه‌وار پرده از سرّ نهان برمی‌دارد. بنابراین، آنچه در اینجا مطرح است، نه توانایی ذاتی انسان، بلکه اعطای مستقیم الهی است که حد و مرزی نمی‌شناسد و قوانین ظاهری طبیعت را درمی‌نوردد تا نشانه‌ای از قدرت لایزال خود بر جای گذارد و به ما بنمایاند که مراتب هستی ورای محسوسات ماست.

نکات کلیدی

  • بینایی حقیقی فراتر از چشم مادی است و از نور الهی سرچشمه می‌گیرد.
  • خداوند «مالک‌الملک» است و قدرت اعطای بینش و ادراکات ماورائی را دارد.
  • تشخیص نیک و بد در تاریکی، نمادی از بصیرت باطنی و تمییز حق از باطل است.
  • این بینش موهبتی الهی است و نه تلاشی صرفاً بشری.

Sources: d6-s68 · 01:02:34 d6-s68 · 01:05:02 d6-s68 · 01:07:16

❋

به زبانِ تو — Oma kielesi · AI

❋

Keskustelu — Kysy tästä säeparista – vastaukset Masnavista, jokainen säe viitattuna

Keskustelusi säilyy tällä laitteella, ellet jaa sitä.

Mitä lukijat kysyivät

Kysymyksiä ei ole vielä jaettu – omasi voisi olla ensimmäinen.