Lue Daftar 6 Khwajan unessa välittäjälle antamat velat ystävälle, joka oli tullut, ja hopean hautaamispaikan osoittaminen, ja viestin antaminen perillisille, että he eivät saa pitää sitä paljon, eivätkä saa ottaa mitään takaisin, ja vaikka hän ei hyväksyisi mitään siitä tai vain osan, heidän on jätettävä se sinne, jotta kuka tahansa haluaa, voi ottaa sen, sillä olen tehnyt lupauksia Jumalalle, ettei hopeasta palauteta minulle tai perheelleni yhtään hiukkasta, ja niin edelleen. Säepari 3562

M6:3562 — خواب دیدم خواجهٔ معطی المنی / واحد کالالف ان امر عنی

خواب دیدم خواجهٔ معطی المنیواحد کالالف ان امر عنی
✦ Renderöi tämä beyt kielellä Suomi

M6:3562

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — hänen nauhoitetuista Masnavi-luennoistaan

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: خواب دیدم خواجه‌ای را که آرزوها می‌بخشید، او یگانه‌ای بود همچون هزاران، آنگاه که کاری مهم پیش می‌آمد. معنا: شخصی در رؤیایی، تاجری سخاوتمند را می‌بیند که آرزوها را برآورده می‌کند؛ او یگانه مردی بود که در کارهای بزرگ، چون هزاران نفر کارایی داشت.

شرح

دربارهٔ این بیت، باید بگویم که مولانا در اینجا داستان خوابی را روایت می‌کند که «پایمرد» (همان واسطه یا پیک) دیده است. او در این خواب، خواجهٔ درگذشته را ملاقات می‌کند و شرحی از وصیت‌نامه‌ی پنهان او می‌شنود. اما آنچه در این بیت خاص برجسته می‌شود، شخصیت آن خواجه است.

«معطی‌المنا»؛ این وصفی است برای خواجه‌ای که آرزوها و خواسته‌های دیگران را برآورده می‌ساخت، بخشنده بود و سخاوتمند. او نه تنها ثروت مادی داشت، بلکه روحی بزرگ و دستانی گشاده داشت که سبب آرامش و برآورده شدن حاجات مردم می‌شد.

اما قسمت اصلی و پرمعنای بیت در مصراع دوم نهفته است: «واحد کالألف ان امر عنا». این تعبیر، اوج ستایش از شجاعت، کفایت و کارآمدی آن خواجه است. او در ظاهر یک فرد بود، اما توانایی و همت او به حدی بود که در مواجهه با کارهای بزرگ و دشوار – که مولانا از آن با عبارت «امر عنی» تعبیر می‌کند، یعنی امری که مهم و خطیر می‌نماید و حضور فوری را می‌طلبد – به تنهایی کار هزاران نفر را انجام می‌داد. این نشان می‌دهد که مولانا به کیفیت عمل بیش از کمیت افراد بها می‌دهد؛ یک انسان می‌تواند به اندازه‌ی یک لشکر کارساز باشد، اگر از همت و شجاعت و توانایی لازم برخوردار باشد. این «خواجه» نمادی است از انسان‌های بزرگ و مؤثر در هر عصری که با نبوغ و فداکاری خود، تأثیری فراتر از شمار خود بر جامعه می‌گذارند. او نه فقط مالی، که از خود اثری و روحی می‌گذاشت. این روحیه‌‌ی «واحد کالألف» بود که پایمرد را در رؤیا نیز به شوق وامی‌داشت. این سخن مولانا دربارهٔ کیفیت حضور و اثرگذاری انسان در جهان است: که چگونه یک فرد می‌تواند با درایت و اقدام به‌موقع، بار هزاران نفر را بر دوش کشد و گره از کارهای بزرگ بگشاید.

نکات کلیدی

  • شخصیت‌ها می‌توانند بیش از شمارشان تأثیرگذار باشند؛ کیفیتِ کنش بر کمیتِ حضور فائق است.
  • خواجهٔ «معطی‌المنا» نمادی از سخاوتمندی و پاسخگویی به نیازهای دیگران است.
  • «واحد کالألف» تجلی‌بخش این حقیقت است که یک فرد با همت بالا، کار هزاران نفر را می‌تواند انجام دهد.
  • این بیت، ستایشی است از انسان‌های بزرگ که در بحران‌ها و کارهای خطیر، تنها به خود متکی‌اند.
  • روایت خواب، وسیله‌ای است برای انتقال حقایق عمیق دربارهٔ بزرگی و کفایت انسان.

Sources: d6-s78 · 47:22 d6-s78 · 01:01:17 d6-s78 · 01:04:15 d6-s78 · 01:07:12

به زبانِ تو — Oma kielesi · AI

Keskustelu — Kysy tästä säeparista – vastaukset Masnavista, jokainen säe viitattuna

Keskustelusi säilyy tällä laitteella, ellet jaa sitä.

Mitä lukijat kysyivät

Kysymyksiä ei ole vielä jaettu – omasi voisi olla ensimmäinen.