Lue Daftar 6 Koko Al-Muwatta al-Karimin kirja Säepari 9

M6:9 — لیک دعوت واردست از کردگار / با قبول و ناقبول او را چه کار

لیک دعوت واردست از کردگاربا قبول و ناقبول او را چه کار
✦ Renderöi tämä beyt kielellä Suomi

M6:9

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — hänen nauhoitetuista Masnavi-luennoistaan

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: اما این دعوت از جانب کردگار آمده است؛ او را با پذیرش و نپذیرفتنِ آن چه کاری‌ست؟ معنا: این بیت بیان می‌دارد که دعوت الهی همواره از جانب خداوند فرستاده می‌شود و این امر مستقل از پذیرش یا عدم پذیرش انسان‌ها است؛ خداوند به نتیجه عمل خود در گرو واکنش مخلوقات نیست.

شرح

دعوت الهی، ندای حق و فیض هستی‌بخش، همواره در جهان جاری و به سوی آدمی روان است. این یک امر بی‌چون و چراست که "دعوت واردست از کردگار"؛ یعنی این دعوت نیازی به بسترسازی یا شروط خاصی از جانب ما ندارد. اینگونه نیست که خداوند منتظر بماند تا ما آماده شویم یا لیاقتی کسب کنیم. خیر، دعوت خود آمده است و خود را به ما عرضه داشته است.

حال، این پرسش پیش می‌آید که "با قبول و ناقبول او را چه کار؟" این جمله، اوج توحید افعالی را می‌نمایاند. یعنی فعل خداوند، هستی‌بخشی او، لطف او و خودِ همین دعوت، نه برای جبران کاستی یا نقصانی در ذات الهی است، و نه برای کسب کمالی که پیش از آن نبوده است. کار خدا، کار "معشوق مطلق" است؛ معشوقی که می‌بخشد و دعوت می‌کند، نه برای آنکه خود را اثبات کند یا به چیزی دست یابد. این دعوت، جوشش ذات و کمال بی‌منتهای اوست.

پس، آیا انسان‌ها این دعوت را می‌پذیرند یا نه، آیا قدر آن را می‌دانند یا از آن روی برمی‌گردانند، هیچ تأثیری در اراده و فعل خداوند ندارد. این نه از سر بی‌اعتنایی یا بی‌تفاوتی، بلکه از سر بی‌نیازی و کمال مطلق اوست. فعل خدا کامل و خودبسنده است؛ احتیاجی به مهر تأیید یا حتی پاسخ ما ندارد. این نگرش، هم مقام کبریایی و جلال خداوند را نشان می‌دهد و هم آزادی و مسئولیت مطلق انسان را در قبال پذیرش یا عدم پذیرش دعوت الهی. انسان آزاد است که بپذیرد یا نپذیرد، اما این آزادی، ذره‌ای از اصالت و استواری خودِ "دعوت" نمی‌کاهد. این دعوت، همچون خورشیدی است که بی‌وقفه و بی‌چون و چرا می‌تابد، حتی اگر نابینایی از آن بهره نبرد. این نکته، در عرفان اسلامی، فلسفه ولایت تکوینی را بازتاب می‌دهد؛ یعنی خداوند بی‌واسطه و بی‌قید و شرط، هستی و هدایت را جاری می‌سازد و این جریان، هیچ ربطی به واکنش ما ندارد، زیرا او "کردگار" است و کار او تمام است.

نکات کلیدی

  • دعوت الهی بی‌قید و شرط و پیوسته جاری است.
  • فعل و لطف خداوند از پذیرش یا عدم پذیرش انسان‌ها بی‌نیاز و مستقل است.
  • پاسخ انسان (قبول یا رد) اثری در اراده و کمال بی‌منتهای الهی ندارد.
  • این بیت نمایانگر بی‌نیازی مطلق و کمال ذات خداوند است.
  • مسئولیت پذیرش یا رد دعوت الهی کاملاً بر عهده انسان گذاشته شده است.
  • دعوت حق، همچون خورشید، خود می‌تابد، حتی اگر برخی از آن بهره نبرند.

Sources: d6-s01 · 00:35:00

به زبانِ تو — Oma kielesi · AI

Keskustelu — Kysy tästä säeparista – vastaukset Masnavista, jokainen säe viitattuna

Keskustelusi säilyy tällä laitteella, ellet jaa sitä.

Mitä lukijat kysyivät

Kysymyksiä ei ole vielä jaettu – omasi voisi olla ensimmäinen.