Lire› Livre 1› La suite de l'histoire du musicien et le message du Commandeur des Croyants Omar (que Dieu soit satisfait de lui) qui lui fut transmis par la voix céleste› Verset 2200
M1:2200 — وای کز تری زیر افکند خُرد / خشک شد کِشت دل من دل بمرد
M1:2200
Sens · به زبانِ تو — Votre langue · AI
با حسرت می‌گوید که پرداختن به لذت‌های کوچک و گذرا، مانند نغمه‌های موسیقی، باعث شد کشتزار معنوی دلش بخشکد و قلبش بمیرد.
این بیت بخشی از توبهٔ عمیق و دردناک نوازنده‌ای است که عمر خود را صرف موسیقی کرده و اکنون در پیری، آن را حجابی میان خود و خداوند می‌بیند. او پس از شکستن سازش (چنگ)، به گذشتهٔ خود می‌نگرد و با حسرت فریاد می‌زند.
مولانا در اینجا از یک استعارهٔ دوگانه و بسیار زیبا استفاده می‌کند. «تَرِی» در موسیقی به معنای نغمه‌های ریز و زینت‌بخش است، اما معنای دیگر آن «رطوبت» و «تازگی» است. نوازنده می‌گوید آن «تری» و طراوت ظاهری و فریبندهٔ نُت‌ها و نغمه‌های کوچک (زیر افکند خُرد)، در واقع رطوبت و حیات واقعی را از «کشتزار دل» او گرفته و آن را به بیابانی خشک تبدیل کرده است. این لذت‌های آنی و سطحی، ریشهٔ معنویت را در وجودش خشکانده و باعث مرگ روحانی قلب او شده است.
این بیت به زیبایی تقابل میان لذت‌های دنیوی و حیات معنوی را به تصویر می‌کشد. آنچه در ظاهر «تر» و باطراوت به نظر می‌رسید (موسیقی)، در باطن عامل «خشکی» و مرگ دل بوده است. این درک دردناک، نقطهٔ عطف تحول روحی نوازنده و آمادگی او برای دریافت رحمت الهی است.
- تَرِی
- در اینجا به معنای نغمه‌های ریز و تزئینی در موسیقی است؛ ایهام با معنای رطوبت و تازگی.
- زیر افکند
- نغمه‌های مربوط به پرده یا سیم «زیر» (صدای بم)؛ به طور کلی، آهنگ و موسیقی.
- خُرد
- کوچک، بی‌ارزش، ناچیز.
- کِشت دل
- استعاره از دل و روان انسان که مانند مزرعه‌ای برای پرورش معنویت است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.