Lire Livre 6 L'histoire de Hilal qui était un serviteur sincère de Dieu, perspicace sans imitation, caché dans la servitude des créatures par intérêt et non par impuissance, comme Luqman et Yusuf en apparence, et d'autres. Il était l'esclave d'un prince gouverneur, et ce prince était musulman, mais il savait, les yeux fermés, qu'il avait une mère, mais il ne pouvait en concevoir l'aspect par l'imagination. Si, avec cette connaissance, il respecte cette mère, il est possible qu'il soit délivré de la cécité, car « si Dieu veut du bien à Son serviteur, Il lui ouvre les yeux de son cœur pour lui faire voir l'invisible. » Cette voie s'acquiert par la vie du cœur, car cette vie du corps est la caractéristique des animaux. Verset 1116

M6:1116 — گفت هجده هفده یا خود شانزده / یا که پانزده ای برادرخوانده

گفت هجده هفده یا خود شانزدهیا که پانزده ای برادرخوانده
✦ Rendre ce beyt en Français

M6:1116

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — tiré de ses conférences enregistrées sur le Masnavi

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: مهمان گفت: هجده، هفده، یا خود شانزده، یا که پانزده، ای برادرخوانده.

معنا: مهمان در پاسخ به پرسش از سنش، به جای یک عدد ثابت، شروع به پس‌شماری می‌کند و از هجده به پانزده می‌رسد. این بیت آغازگر داستانی است که مولانا برای سرگرم کردن مخاطبان و آماده کردن آن‌ها برای نکته‌ای عمیق‌تر بیان می‌کند.

شرح

این بیت در مثنوی، آغازگر حکایتی ساده و حتی سرگرم‌کننده است که مولانا برای جلب توجه مخاطبانش به کار می‌برد. گاهی مثنوی پر از قصه‌هایی است که شاید در نگاه اول عمق فلسفی نداشته باشند، اما مولانا از آن‌ها به عنوان ابزاری برای «پاره کردن چرت» مستمعان و آماده‌سازی آن‌ها برای معارف عمیق‌تر بهره می‌گیرد. این حکایت پس‌شماری سن، خودِ بیت چندان حامل نکته‌ای عمیق نیست، اما مولانا بلافاصله پس از آن، داستان بسیار پرمعنای «اسب پس‌رو» را مطرح می‌کند. آن اسب که به جای پیش رفتن، واپس‌پس می‌رود، تمثیلی است از نفس انسانی که اگر مراقب نباشیم، به قهقرا می‌رود یا به تعبیر مولانا «پس‌پس می‌رود». پس، این بیت را باید مقدمه‌ای دانست برای ورود به بحثی عمیق‌تر دربارهٔ نفس‌شناسی و تربیت غرایز، نه خودِ آن بحث. مولانا حتی اذعان دارد که گاهی مصلحت وقت ایجاب می‌کند که با حکایات ساده، ذهن مخاطب را به خود مشغول کند تا فرصتی برای طرح معارف والاتر بیابد.

نکات کلیدی

  • مولانا گاهی قصه‌های به ظاهر ساده را برای سرگرم کردن و جلب توجه مخاطب به کار می‌برد.
  • این بیت مقدمه‌ای برای داستانی عمیق‌تر دربارهٔ پس‌روی نفس یا رام کردن غرایز است.
  • مولانا از روایتگریِ غیرفلسفی برای آماده‌سازی ذهن برای معارف عرفانی استفاده می‌کند.
  • او مصلحت وقت را در نظر می‌گیرد و چرت مخاطبان را با داستان‌های جذاب پاره می‌کند.

Sources: d6-s23 · 00:19:59 d6-s23 · 00:21:00 d6-s23 · 00:21:10

به زبانِ تو — Votre langue · AI

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.