पढ़िए› दफ़्तर 1› अरब का उपहार, यानी घड़ा, खलीफ़ा के सेवकों को सौंपना› शेर 2827
M1:2827 — زانک لطف شاه خوب با خبر / کرده بود اندر همه ارکان اثر
M1:2827
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
درباریان هدیهی ناچیز مرد عرب را با احترام پذیرفتند، زیرا شخصیت و بزرگواری خلیفه در رفتار همهی زیردستانش تأثیر گذاشته بود.
این بیت دلیل رفتار احترامآمیز درباریان خلیفه را با مرد بادیهنشین توضیح میدهد. هدیهی او، یعنی یک سبوی آب باران، در برابر خزانهی خلیفه که در کنار رود دجله بود، بسیار ناچیز و حتی خندهدار به نظر میرسید. با این حال، کارگزاران آن را همچون جان عزیز داشتند.
مولانا دلیل این رفتار را در شخصیت خودِ «شاه» میبیند. لطف، آگاهی و بزرگواری حاکم مانند چشمهای است که در تمام کارگزاران و «ارکان» حکومتش جاری میشود. آنها آینهی رفتار پادشاه خود هستند. این بیت مقدمهای است برای توضیح یک اصل مهم عرفانی و اجتماعی: صفات رهبر یا قطب، چه خوب و چه بد، به کل جامعه یا مریدان سرایت میکند. همانطور که در ابیات بعدی میآید، شاه مانند حوض است و درباریان و رعیت همچون لولههایی که آب را از آن حوض به اطراف میرسانند. اگر آب حوض پاک و شیرین باشد، از لولهها نیز همان جاری خواهد شد.
در نگاهی عمیقتر، «شاه خوب با خبر» اشاره به خداوند، انسان کامل یا پیر راه است که لطف او در تمام اجزای هستی یا وجود سالک اثر میگذارد و آنها را به رنگ خود درمیآورد.
- زانک
- زیرا که، برای اینکه
- با خبر
- آگاه، دانا، کسی که از احوال دیگران خبر دارد
- ارکان
- جمع رکن، ستونها؛ در اینجا یعنی بزرگان دولت، مقامات و کارگزاران
- اندر
- حرف اضافه به معنی «در»
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.