M2:1244 — غافلی باری ز زخم خود نه‌ای / تو عذاب خویش و هر بیگانه‌ای

이 구절은 길 한가운데 심은 가시나무를 뽑으라는 충고를 미루는 한 남자에 대한 이야기의 일부입니다. 루미는 이 가시나무를 사람의 나쁜 성품이나 습관(خوی بد)에 비유합니다. 시간이 갈수록 가시나무는 더 강해지고, 그것을 뽑아야 할 사람은 늙고 약해집니다.

바로 앞 구절에서 루미는 이 나쁜 성품이라는 가시가 이미 당사자의 발을 여러 번 찔렀다고 지적합니다. 즉, 자신의 결점으로 인해 스스로 고통받은 경험이 분명히 있다는 것입니다. 따라서 다른 사람이 겪는 고통은 혹 모를지언정, 자신이 받은 상처에 대해서는 '모르쇠(غافل)'로 일관할 수는 없다고 말합니다. 이 구절은 자기기만을 꾸짖는 것입니다.

나아가 루미는 그 사람 자체가 '자신과 모든 타인을 위한 고통(عذاب)'이 되었다고 선언합니다. 이는 단순히 나쁜 습관이 문제를 일으키는 수준을 넘어, 그릇된 내면을 방치한 결과 존재 자체가 고통의 원천이 되어버렸다는 통렬한 진단입니다. 이처럼 루미는 윤리적 결함을 개인의 내면 문제로만 보지 않고, 자신과 공동체 모두를 파괴하는 근원으로 제시하며 즉각적인 내면의 정화를 촉구합니다.

Este verso es el clímax del reproche del gobernador al hombre que se niega a arrancar el espino que plantó en el camino. Rumí utiliza el espino como una metáfora de un mal hábito o un defecto de carácter (khulq-i bad). El gobernador ha señalado que este «espino» hiere tanto a los transeúntes como al propio hombre que lo plantó.

El argumento aquí es psicológico y ético. Rumí se dirige a la persona atrapada en su propio egoísmo, que podría ser insensible al daño que causa a los demás («los extraños» o bīgānegān). El verso le dice: «De acuerdo, supongamos que no te importa el dolor de los demás. Pero, ¿puedes honestamente decir que no sientes el dolor que te infliges a ti mismo?». Cada vez que tu mal genio estalla, o tu pereza te sabotea, o tu envidia te corroe, eres la primera víctima. La herida (zakhm) es ante todo tuya.

En la enseñanza sufí, el mal carácter no es simplemente una ofensa contra la sociedad o contra Dios; es una forma de auto-tormento (ʿazāb-i khvīsh). El alma se convierte en su propia prisión, su propio infierno. El verso es una llamada urgente a la autoconciencia, instando al lector a reconocer que la reforma del carácter no es un acto de altruismo, sino una necesidad fundamental para el propio bienestar espiritual y psicológico. Continuar en la negligencia (ghaflat) es condenarse a un sufrimiento perpetuo, infligido por uno mismo.

این بیت در ادامه‌ی داستان مردی است که بوته‌ی خاری در راه مردم کاشته و به تذکر والی برای کندن آن بی‌توجهی می‌کند. مولانا این بوته‌ی خار را به «خوی بد» انسان تشبیه می‌کند که هم به دیگران آسیب می‌زند و هم به صاحبش.

در بیت پیشین، مولانا می‌گوید شاید تو از زخمی که با اخلاق زشتت به دیگران می‌زنی غافل باشی. اما در این بیت، با لحنی تندتر و صریح‌تر ادامه می‌دهد: «بسیار خوب، فرض کنیم رنج دیگران برایت مهم نیست، اما از زخم‌هایی که این خار (این اخلاق بد) بارها بر پای خودت زده که نمی‌توانی غافل باشی!» این یک استدلال روانشناختی است: حتی خودخواه‌ترین افراد نیز از درد و رنج خودشان گریزانند. مولانا می‌گوید این اخلاق ناپسند، پیش از آنکه دیگران را بیازارد، خود تو را زخمی و اسیر کرده است.

مصراع دوم نتیجه‌گیری می‌کند: «تو عذاب خویش و هر بیگانه‌ای». این یعنی تو با این ویژگی منفی، به یک منبع رنج دوطرفه تبدیل شده‌ای. هم برای «خویش» عذابی، چون مدام از درون با آن درگیری و از آن آسیب می‌بینی، و هم برای «هر بیگانه‌ای»، یعنی هر کس که با تو در ارتباط قرار می‌گیرد. این وضعیت، ضرورت تغییر و اصلاح را فوری و حیاتی می‌سازد، چرا که این «خاربن» در حال قوی‌تر شدن و «خارکن» (یعنی خود فرد) در حال پیر و ضعیف‌تر شدن است.