Baca› Kitab 5› Kisah budak perempuan yang bersetubuh dengan keledai nyonya, dan dia telah mengajarkan keledai itu cara bersetubuh seperti manusia, dengan memasukkan labu ke penis keledai agar tidak berlebihan. Sang nyonya mengetahui hal itu, tetapi tidak melihat trik labu. Dia mengirim budak perempuan itu dengan dalih ke tempat yang jauh, lalu bersetubuh dengan keledai tanpa labu dan binasa dalam kehinaan. Budak perempuan itu kembali larut malam dan meratap, "Wahai jiwaku dan wahai mataku yang terang, kau melihat penis, tapi tidak melihat labu. Kau melihat kemaluan, tapi tidak melihat yang lain. 'Setiap yang kurang itu terkutuk,' artinya setiap pandangan dan pemahaman yang kurang itu terkutuk. Jika tidak, orang-orang yang cacat fisik itu dirahmati, bukan terkutuk. Bacalah 'Tidak ada keberatan bagi orang buta.' Ayat itu menafikan keberatan, menafikan kutukan, menafikan teguran, dan kemurkaan.› Bait 1423
M5:1423 — ای بسا شوخان ز اندک احتراف / از شهان ناموخته جز گفت و لاف
M5:1423
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
بسیاری از افراد جسور و مدعی، با یادگیری سطحی و ناقص از بزرگان و عارفان، فقط لاف زدن و ادعاهای پوچ را از آنان به ارث بردهاند و از حقیقتِ راهشان بیخبرند.
این بیت در ادامهی داستان کنیزک و خاتون است و نتیجهگیری عرفانی مولوی را بیان میکند. خاتون با دیدن ظاهرِ کار کنیزک، گمان کرد که تمام راز را دریافته است. او نمونهای از شاگردان سطحینگری است که تنها پوستهی اعمال و سخنان استادان معنوی (شهان) را میبینند اما از درک حقیقت و باطن آن عاجزند.
مولوی این افراد را «شوخ» میخواند، یعنی گستاخ و بیپروا. آنها با «اندک احتراف» یا یادگیری مهارتی جزئی و ظاهری، دچار غرور میشوند و تصور میکنند که به مقام استادی رسیدهاند. در نتیجه، تنها چیزی که از بزرگان میآموزند، ادعا («گفت») و خودستایی («لاف») است. این افراد مانند خاتون که آلت خر را دید اما کدوی محافظ را ندید، فقط به ظاهر اعمال عرفانی توجه میکنند و از شرطهای دقیق و ظرایف باطنی آن غافل میمانند و در نهایت، خود و دیگران را به هلاکت معنوی میکشانند.
- شوخان
- گستاخان، افراد بیپروا و جسور، مدعیان
- احتراف
- کسب کردن یک فن یا حرفه، مهارتآموزی
- شهان
- شاهان؛ در اینجا کنایه از عارفان کامل و استادان معنوی
- لاف
- گزافهگویی، ادعای بیاساس، خودستایی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.