Baca› Kitab 5› Kisah budak perempuan yang bersetubuh dengan keledai nyonya, dan dia telah mengajarkan keledai itu cara bersetubuh seperti manusia, dengan memasukkan labu ke penis keledai agar tidak berlebihan. Sang nyonya mengetahui hal itu, tetapi tidak melihat trik labu. Dia mengirim budak perempuan itu dengan dalih ke tempat yang jauh, lalu bersetubuh dengan keledai tanpa labu dan binasa dalam kehinaan. Budak perempuan itu kembali larut malam dan meratap, "Wahai jiwaku dan wahai mataku yang terang, kau melihat penis, tapi tidak melihat labu. Kau melihat kemaluan, tapi tidak melihat yang lain. 'Setiap yang kurang itu terkutuk,' artinya setiap pandangan dan pemahaman yang kurang itu terkutuk. Jika tidak, orang-orang yang cacat fisik itu dirahmati, bukan terkutuk. Bacalah 'Tidak ada keberatan bagi orang buta.' Ayat itu menafikan keberatan, menafikan kutukan, menafikan teguran, dan kemurkaan.› Bait 1424
M5:1424 — هر یکی در کف عصا که موسیام / میدمد بر ابلهان که عیسیام
M5:1424
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
این بیت به مدعیان دروغین سلوک و عرفان اشاره دارد که با تقلید از ظواهر پیامبران و اولیا، میکوشند تا مردم سادهدل را فریب دهند و خود را صاحب کرامت نشان دهند.
مولانا در ادامۀ داستان کنیزک و خاتون، به نقد تند مدعیان دروغین طریقت میپردازد. همانطور که خاتون با دیدن ظاهر عمل کنیزک و غفلت از «کدو» (نماد سرّ و حکمت باطنی) خود را به هلاکت رساند، بسیاری از سالکان ظاهربین نیز تنها به تقلید از صورت و پوستۀ اعمال بزرگان بسنده میکنند.
این بیت، این مدعیان را به تصویر میکشد: هر کدام از آنها با به دست گرفتن «عصا» خود را موسی کلیمالله جا میزند و با «دمیدن» بر مردم سادهلوح، ادعای نفس حیاتبخش عیسی مسیح را میکند. عصای موسی و دم عیسی، نمادهای قدرت و کرامت حقیقی الهی هستند که از منبع صدق و اتصال باطنی سرچشمه میگیرند. اما در دست این مدعیان، عصا چوبی بیش نیست و دمیدنشان، فریبی برای عوام. آنها فقط ظاهر را تقلید کردهاند، همانطور که خاتون ظاهر شهوترانی با خر را دید اما از راز کدو بیخبر ماند. این بیت هشداری است دربارهٔ تفاوت میان «تقلید» کورکورانه و «تحقیق» آگاهانه در راه معنویت.
- کف
- کف دست، دست
- عصا
- چوبدستی، در اینجا اشاره به معجزهٔ حضرت موسی دارد.
- میدمد
- فوت میکند، اشاره به نفس حیاتبخش حضرت عیسی که مردگان را زنده میکرد.
- ابلهان
- مردمان سادهلوح، نادانان
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.