Baca› Kitab 5› Kisah tentang seekor sapi tunggal di sebuah pulau besar. Allah Ta'ala memenuhi pulau besar itu dengan tumbuh-tumbuhan dan bunga-bunga yang menjadi makanan sapi. Hingga malam, sapi itu memakan semuanya dan menjadi gemuk seperti bongkahan gunung. Ketika malam tiba, ia tidak bisa tidur karena kesedihan dan ketakutan, “Aku sudah memakan seluruh padang rumput, apa yang akan kumakan besok?” Karena kesedihan ini, ia menjadi kurus. Seperti sehelai tusuk gigi, ia bangun di siang hari dan melihat seluruh padang rumput lebih hijau dan lebih lebat dari kemarin; ia memakannya lagi dan menjadi gemuk. Kemudian di malam hari kesedihan yang sama menghinggapinya. Sudah bertahun-tahun ia melihat hal yang sama dan tidak percaya.› Bait 2857
M5:2857 — که چه خواهم خورد فردا وقت خوَر / سالها اینست کار آن بقر
M5:2857
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
این بیت، نگرانی بیپایان گاو را توصیف میکند که با وجود تجربههای مکرر، هر شب از ترس گرسنگی فردا مضطرب میشود و این چرخهٔ اضطراب سالهاست که ادامه دارد.
این بیت در میانهٔ حکایت گاوی تنها در یک جزیرهٔ سرسبز قرار دارد. این گاو هر روز تمام علفزار را میخورد و چاق میشود، اما شبهنگام از این ترس که «فردا چه بخورم؟» آنقدر غصه میخورد که دوباره لاغر میشود. صبح روز بعد، جزیره را سرسبزتر از دیروز مییابد، اما باز هم درس عبرت نمیگیرد و شب دوباره همان اضطراب به سراغش میآید.
مولانا با این بیت بر تکرار بیحاصل و ریشهدار بودن این نگرانی تأکید میکند. عبارت «سالها اینست کار آن بقر» نشان میدهد که این یک ترس لحظهای نیست، بلکه یک عادت ذهنی ویرانگر است که با وجود شواهد فراوان مبنی بر فراوانی روزی، همچنان بر وجود گاو حاکم است. این گاو نماد «نفس» انسان است که با وجود دریافت بیوقفهٔ نعمتهای الهی، همواره نگران آینده و کمبود روزی است و از همین رو، هرگز به آرامش و توکل حقیقی نمیرسد.
نکتهٔ اصلی داستان، که این بیت آن را فشرده میکند، ناتوانی در اعتماد کردن به منبع روزی است. گاو به جای آنکه از تجربهٔ سالیان خود بیاموزد که روزیاش هرگز قطع نشده، اسیر وهم و خیال آیندهای نامعلوم است. این بیت، نقطهٔ اوج این چرخهٔ باطل را به تصویر میکشد و زمینه را برای نتیجهگیری عرفانی مولانا فراهم میکند که این گاو، همان نفس ماست که از «خوف نان» و نگرانی برای آینده، خود را لاغر و رنجور میکند و از لذت حال غافل میماند.
- خوَر
- خوردن، خوراک، زمان غذا خوردن
- بقر
- گاو (جمع آن در عربی)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.