M5:504 — عبرتی گیر اندر آن که کن نگاه / برگ خود عرضه مکن ای کم ز کاه

Bait ini adalah puncak dari peringatan Rumi tentang bahaya ‘ain (mata jahat atau tatapan dengki). Setelah menjelaskan bahwa bahkan Nabi Muhammad—yang laksana gunung dalam keteguhannya—pernah tersandung karena tatapan jahat orang-orang kafir, Rumi menarik kesimpulan praktis bagi para pembacanya.

"Ambillah pelajaran" (‘ibratī gīr) merujuk langsung pada kisah Nabi tersebut. Rumi meminta kita untuk tidak hanya mendengarnya sebagai cerita, tetapi menjadikannya cermin untuk perilaku kita sendiri. Peringatan utamanya adalah: "jangan pamerkan daunmu" (barg-e khwod ‘arẓe makon). "Daun" di sini adalah metafora untuk segala sesuatu yang indah, subur, dan berharga yang kita miliki—bakat, kekayaan, kesalehan, atau pencapaian. Memamerkannya sama saja dengan mengundang tatapan iri dan dengki yang berpotensi merusak.

Panggilan "wahai engkau yang lebih rendah dari jerami" (ay kam ze kāh) bukanlah hinaan, melainkan sebuah pengingat akan kerapuhan manusia. Jika Nabi yang sekokoh gunung saja bisa goyah, apalah artinya kita yang seringkali lebih ringan dan ringkih daripada sehelai jerami? Peringatan ini bukan untuk menanamkan rasa takut, melainkan untuk mendorong kerendahan hati dan kebijaksanaan dalam menjaga anugerah yang diterima, melindunginya dari bahaya eksternal (tatapan dengki orang lain) dan internal (kesombongan diri).

این بیت در ادامه داستان تأثیر «چشم بد» بر پیامبر اسلام (ص) آمده است. مولانا پس از شرح اینکه چگونه حتی وجود استواری چون پیامبر نیز از نگاه بدخواهانه دیگران دچار لغزش شد (لغزشی ظاهری و جزئی برای نشان دادن خطر)، روی سخن را به خواننده می‌کند و او را به عبرت گرفتن فرامی‌خواند.

نکته اصلی بیت، نهی از «عرضه کردن برگ خود» است. «برگ» در اینجا کنایه از هرگونه داشته، فضیلت، کمال، یا توشه‌ای است که انسان به آن می‌نازد. مولانا هشدار می‌دهد که به نمایش گذاشتن این داشته‌ها، خود را در معرض حسادت و چشم‌زخم دیگران قرار دادن است. این کار از غرور و خودپسندی سرچشمه می‌گیرد که به باور مولانا، از چشم بد دیگران نیز مهلک‌تر است.

خطاب تند «ای کم ز کاه» برای درهم شکستن همین غرور است. مولانا به انسان یادآوری می‌کند که در برابر نیروهای معنوی عالم و خطراتی چون چشم‌زخم، وجود او از پر کاهی نیز ضعیف‌تر و بی‌مقدارتر است. بنابراین، به جای خودنمایی که آفت‌زاست، باید راه تواضع و پنهان داشتن نعمت‌ها را در پیش گرفت تا از گزندها در امان ماند.