M1:2760 — فقرِ لقمه دارد او، نه فقر حق / پیش نقش مرده‌ای کم نه طبق

مولانا در این بخش میان دو نوع «فقر» تمایز قائل می‌شود: فقر راستین که نیازمندی و اشتیاق به خداوند است و فقر دروغین که صرفاً تظاهر به معنویت برای کسب منافع دنیوی است.

این بیت، درویش دروغین را به یک «نقش مرده» یا تصویری بی‌جان تشبیه می‌کند. همان‌طور که گذاشتن یک «طبق» (سینی) غذا در برابر یک نقاشی، کاری بیهوده است و آن تصویر نمی‌تواند از آن بهره‌ای ببرد، کمک کردن به کسی که فقط ظاهر درویشی دارد اما باطنش گدای «لقمه» و مادیات است نیز بی‌ثمر است. نیاز او «فقر حق» نیست؛ یعنی از سر عشق و طلب خداوند خالی و نیازمند نشده، بلکه تمام احتیاج او به امور دنیوی خلاصه می‌شود.

این تمثیل هشدار می‌دهد که باید میان صورت و معنا تفاوت قائل شد. درویشی که در بیت قبل به «نقش سگ» تشبیه شده بود، اینجا به «نقش مرده» تشبیه می‌شود تا تأکید شود که او از حیات معنوی تهی است و هرگونه توجه مادی به او، به رشد روحانی او یا فرد کمک‌کننده منجر نخواهد شد.