読む› 巻 1› 神聖な理性を持つ鳥たちの翼の描写› 対句 1584
M1:1584 — هر دمش صد نامه صد پیک از خدا / یا ربی زو، شصت لبیک از خدا
M1:1584
意味 · به زبانِ تو — あなたの言語 · AI
این بیت مقام والای عارف کامل را توصیف می‌کند که کوچکترین توجه او به خدا با پاسخ‌های بی‌شمار و لطف بی‌کران الهی روبرو می‌شود.
این بیت در ادامهٔ توصیف «طوطی جان» یا همان روح عارف کامل آمده است. مولانا می‌گوید چنین روحی، که در ظاهر ممکن است ضعیف و ناتوان به نظر برسد (مرغی ضعیفی)، در باطن از چنان ارتباط عمیقی با خداوند برخوردار است که هر نَفَس و هر لحظهٔ حیاتش سرشار از پیام‌ها و توجهات الهی است.
نسبت میان دعای بنده و اجابت خداوند در اینجا بسیار نامتقارن و به سود بنده است. عارف تنها یک بار خداوند را صدا می‌زند («یا ربی زو»)، اما خداوند با شصت «لبیک» (به معنای «در خدمتم» یا «بله جانم») به او پاسخ می‌دهد. این اغراق عددی (صد نامه، شصت لبیک) برای نشان دادن شدت و کثرت لطف و عنایت خداوند به اولیای خود است. این رابطه صرفاً یک گفتگوی ساده نیست، بلکه یک معاشقهٔ دائمی و سیل‌آسای رحمت از مبدأ الهی به سوی روح عاشق است. این بیت تأکید می‌کند که نزد خداوند، نالهٔ خالصانهٔ یک عارف از هر عبادت رسمی برتر است، همانطور که در بیت بعدی می‌گوید: «زلت او به ز طاعت نزد حق».
- دم
- نَفَس، لحظه
- پیک
- نامه رسان، قاصد
- زو
- مخفف «از او»
- شصت
- در اینجا به معنای «شست»، یعنی عدد ۶۰. کنایه از کثرت و فراوانی بسیار است.
- لبیک
- پاسخ مثبت، اجابت کردن (در اصل: «بله، در خدمتم»)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.