読む› 巻 1› 預言者（彼にアッラーの祝福と平安あれ）のために説教台が作られたとき、群衆が増えて「尊顔が説教中に見えない」と言われたために、ハナーナの柱が呻き声を上げたこと。使徒と教友がその呻き声を聞き、ムスタファ（彼にアッラーの祝福と平安あれ）が柱と明確に質疑応答したこと› 対句 2151
M1:2151 — هرچه معقولست عقلش میخورد / بی بیان معجزه بی جر و مد
M1:2151
意味 · به زبانِ تو — あなたの言語 · AI
عقل انسان بهطور طبیعی هر چیزی را که با منطق و استدلال سازگار باشد، بدون نیاز به معجزه یا بحث و جدل قبول میکند.
مولانا در این بیت به تفاوت میان قلمرو «عقل» و قلمرو «ایمان» میپردازد. او توضیح میدهد که کار عقل، پذیرش امور معقول و منطقی است. اگر مطلبی با قواعد استدلال و خرد سازگار باشد، عقل آن را به راحتی و بدون مقاومت «میخورد»، یعنی هضم و جذب میکند. برای پذیرش چنین اموری، نیازی به رویدادهای خارقالعادهای مانند معجزه یا بحثهای پیچیده و کشمکشهای فکری نیست.
این بیت، مقدمهای است برای بیت بعدی که میگوید راه معنوی و طریق انبیا، راهی «نامعقول» (فراعقلی) است. مولانا با بیان این نکته، مرز توانایی عقل جزئی را مشخص میکند. عقل در محدودهٔ خود کارآمد است، اما برای درک حقایق معنوی مانند معجزهٔ ناله کردن ستون چوبی (حنّانه) که در این بخش از مثنوی موضوع اصلی است، کافی نیست. آن حقایق به ساحت دیگری تعلق دارند که پذیرششان نیازمند گشودگی دل و ایمان است، نه صرفاً تحلیل عقلی. بنابراین، معجزه دقیقاً برای اموری لازم است که از چهارچوب فهم عادی و منطقی فراتر میروند.
- معقول
- آنچه با عقل و منطق سازگار است، قابل درک برای خرد.
- عقلش میخورد
- عقل آن را به راحتی میپذیرد، هضم و درک میکند.
- بیان معجزه
- ارائه یا نیاز به معجزه برای اثبات.
- جر و مد
- کشمکش، جدل، بگومگو، رفت و برگشت (مانند جزر و مد).
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.