読む› 巻 1› アラブ人が贈り物、すなわち壺をカリフの奴隷たちに渡したこと› 対句 2840
M1:2840 — پیش استادی که او نحوی بود / جان شاگردش ازو نحوی شود
M1:2840
意味 · به زبانِ تو — あなたの言語 · AI
این بیت میگوید که شاگرد، ذات و جوهر استاد خود را کسب میکند؛ همانطور که شاگرد یک استاد دستور زبان، تمام وجودش «دستوری» و قاعدهمند میشود.
این بیت بخشی از یک مجموعه ابیات است که مولانا در آن بر تأثیر عمیق و بنیادین استاد بر شاگرد تأکید میکند. او با مثالهای مختلف نشان میدهد که شاگرد نه تنها دانش، بلکه خصلت و جوهرۀ اصلی استادش را به ارث میبرد. در اینجا، مثال استاد «نحو» یا دستور زبان عربی آورده شده است. پیام این است که همنشینی با چنین استادی، صرفاً به یادگیری قواعد خشک منجر نمیشود، بلکه «جان» و روان شاگرد نیز همانند آن دانش، قاعدهمند، دقیق و ساختاریافته میشود.
این مثال، مقدمهای برای بیت بعدی است که در آن مولانا به هدف اصلی خود میرسد: «باز استادی که او محو رهست / جان شاگردش ازو محو شهست». یعنی همانطور که استاد نحو، شاگرد را «نحوی» میکند، استاد راه طریقت که خود در راه حق «محو» و فانی شده است، جان شاگردش را نیز در ذات حق فانی و محو میسازد. مولانا با استفاده از جناس زیبای «نحو» و «محو»، دانش ظاهری و معرفت باطنی را در برابر هم قرار میدهد و نشان میدهد که همراهی با استاد حقیقی، تحولی درونی و وجودی است، نه فقط انتقال اطلاعات.
- نحوی
- دانشمند علم نحو، متخصص دستور زبان عربی
- ازو
- از او
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.