読む› 巻 2› 羊飼いの許しを乞うモーセへの啓示› 対句 1795
M2:1795 — حمد تو نسبت بدان گر بهترست / لیک آن نسبت به حق هم ابترست
M2:1795
意味 · به زبانِ تو — あなたの言語 · AI
ای موسی، اگرچه ستایش عالمانه و درست تو از ستایش ساده و عاشقانهی آن چوپان بهتر به نظر میرسد، اما بدان که حتی کاملترین ستایشها نیز در برابر ذات بینهایت خداوند، ناقص و نارسا هستند.
این بیت در ادامهی گفتگوی خداوند با موسی پس از عتاب او به چوپان بیان میشود. خداوند به موسی یادآوری میکند که هرگونه ستایش و عبادتی که از سوی انسانها صورت میگیرد، صرفنظر از شکل ظاهری آن، در مقایسه با حقیقت و عظمت بیکران الهی، ناقص و نارساست.
مولانا در اینجا یک اصل مهم عرفانی را مطرح میکند: محدودیت زبان و فهم بشری در توصیف نامحدود. ستایش موسی، که بر اساس شریعت و معرفت کلامی است، «بهتر» از ستایش چوپان است که آمیخته به تشبیهات مادی بود. اما این برتری، یک برتری نسبی است. وقتی معیار سنجش، خودِ «حق» باشد، هر دو ستایش، چه عالمانه و چه عامیانه، «ابتر» (ناقص و بریده) هستند. هیچ عبادتی نمیتواند حق مطلب را در مورد خداوند ادا کند.
بنابراین، این بیت هم به موسی (نماد عقل و شریعت) و هم به خواننده هشدار میدهد که به کمالِ عبادت خود مغرور نشود. پذیرش ستایشها از سوی خداوند، نه به دلیل کمال آنها، بلکه به دلیل لطف و رحمت خود اوست. همانطور که در ابیات بعدی میآید، این پذیرش مانند رخصتی است که به زن مستحاضه برای نماز داده میشود؛ یعنی عبادتی که با نوعی نقص همراه است اما به لطف الهی پذیرفته میشود.
- ابتر
- ناقص، ناتمام، بیدنباله، بریده
- نسبت بدان
- در مقایسه با آن (منظور ستایش چوپان است)
- حمد
- ستایش، ستودن، سپاسگزاری
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.