M5:9 — مادح خورشید مداح خودست / که دو چشمم روشن و نامُرمدست
M5:9
意味 · به زبانِ تو — あなたの言語 · AI
کسی که بزرگی و کمال معشوق یا مراد خود (که همچون خورشید است) را میستاید، در حقیقت سلامت و بینایی روح و چشم خود را گواهی میدهد که قادر به درک آن کمال است.
این بیت در مقدمهی دفتر پنجم مثنوی و در ستایش حسامالدین چلبی آمده است. مولانا او را به خورشیدی تشبیه میکند که از مدح و ستایش بینیاز است. بنابراین، ستایش کردن خورشید، چیزی به عظمت آن نمیافزاید؛ بلکه نشاندهندهی کمالِ خودِ ستایشگر است.
وقتی کسی خورشید را میبیند و آن را وصف میکند، در واقع به طور غیرمستقیم اعلام میکند که چشمانی سالم، بینا و به دور از بیماری دارد. اگر چشمانش کور یا بیمار (رَمَدزده) بود، قادر به دیدن نور و درک شکوه خورشید نبود. به همین ترتیب، ستایش مولانا از حسامالدین، گواهی بر ظرفیت و سلامت باطن خودِ مولاناست که میتواند این «نور حق» را ببیند و بشناسد.
این نگرش، رابطهی مرید و مراد را بازتعریف میکند. مدح، عملی برای افزودن به شأن مراد نیست، بلکه نشانهی قابلیت و استعداد خود مرید برای درک حقیقت است. در بیت بعدی، مولانا این مفهوم را با بیان نقطهی مقابلش تکمیل میکند: کسی که خورشید را بد میگوید، در واقع کوری و نقص خود را فریاد میزند.
- مادح
- ستایشگر، مدحکننده
- مداح
- بسیار ستایشکننده، مدحکننده
- نامُرمدست
- بیمار نیست، دچار چشمدرد (رَمَد) نیست، سالم است
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.