M2:1812 — هر گیا را کش بود میلِ عُلا / در مَزید است و حیات و در نُما

这句诗出现在鲁米探讨灵性朝向的一段论述中。此前，他描述了一个“不信者”因自己未能结出善果、反而滋生腐败而感到绝望，甚至希望能退化为无知无觉的尘土。鲁米借此引出一个普遍法则：生命的方向取决于其渴望（میل）的朝向。

此处的诗句是这一法则的正面表述。“草木”（گیا）象征着一切存有，包括人的灵魂。它的“向高之心”（میلِ عُلا）——即对超越、对灵性升华的内在驱动力——是其成长的根本原因。当一个生命体渴望向上（朝向太阳、朝向天空、朝向神圣之源），它便会自然而然地处于“增益”（مزید）、“生命”（حیات）和“荣茂”（نما）的状态。这不仅是物理上的生长，更是灵性上的丰盈与展现。

在苏菲思想中，这种向上的渴望是灵魂回归其神圣本源的动力。与此相反，如下文诗句所言，当渴望转向下方（如沉迷于尘世物质），生命便会走向衰减、枯萎与亏损。因此，这句诗的核心教诲是：决定我们命运的，不是我们当下的状态，而是我们内心深处向往的方向。

مولانا در اینجا از تمثیل گیاه برای توضیح یک اصل معنوی استفاده می‌کند. درست همان‌طور که یک گیاه برای زنده ماندن و رشد کردن باید رو به سوی آسمان و نور داشته باشد، روح انسان نیز برای شکوفایی و حیات حقیقی باید میل به «عُلا» یعنی تعالی، کمال و قرب الهی داشته باشد. این «میل به بالا» همان صدق و نیازی است که در بیت قبل به آن اشاره شد.

این بیت در مقابل حالت کافری قرار می‌گیرد که آرزو می‌کرد کاش خاک باقی می‌ماند، زیرا سفر او از خاک به انسان بودن، ثمری جز فساد نداشته است. او میلی به بالا رفتن نداشته و در نتیجه، به جای رشد و حیات، دچار حسرت و زوال شده است. مولانا نتیجه می‌گیرد که جهت‌گیری درونی و اشتیاق روح، تعیین‌کننده‌ی سرنوشت آن است: گرایش به بالا، موجب فزونی و زندگی می‌شود و گرایش به پایین (که در بیت بعد توضیح داده می‌شود) سبب نقص و خشکی می‌گردد.