읽기› 권 5› 숙명론자에게 답하고 선택의 자유와 명령 및 금지의 타당성을 증명하는 이야기. 숙명론자의 변명은 어떤 종교나 신념에서도 받아들여지지 않으며, 그가 저지른 행위에 대한 처벌로부터 벗어나게 해주지 않는다. 이블리스가 “당신이 나를 유혹했으므로(بما اغویتنی)”라고 말함으로써 구원받지 못한 것처럼 말이다. 그리고 작은 것은 큰 것을 가리킨다.› 대구 3074
M5:3074 — عامیانه چه ملامت میکنی / بخل بر خوان خداوند غنی
M5:3074
의미 · به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI
دزد با استدلالی مغلطهآمیز به صاحب باغ میگوید: «چرا مرا که بندهی خدا هستم و از باغ خدا میوه میخورم، سرزنش میکنی و بر سر سفرهی بخشندگی او بخل میورزی؟»
این بیت، نقطهی اوج استدلال جبری و سفسطهآمیز دزدی است که از درخت بالا رفته و میوه میچیند. وقتی صاحب باغ او را بازخواست میکند، او خود را «بنده خدا» و باغ را «باغ خدا» میخواند و عمل خود را کاملاً مشروع جلوه میدهد.
در این بیت، او صاحب باغ را به دو چیز متهم میکند: ۱. ملامت عامیانه: او ملامت صاحب باغ را ناشی از فهم سطحی و عامیانه میداند. گویی صاحب باغ از این حقیقت والای عرفانی که «همهچیز از آنِ خداست» بیخبر است و دزد، خود را در مقامی بالاتر از او میبیند که این راز را دریافته است. ۲. بخل بر خوان خداوند: او صاحب باغ را متهم به خساست میکند، اما نه نسبت به مال خودش، بلکه نسبت به سفرهی بیکران خداوند. با این بیان، او جایگاه خود و صاحب باغ را معکوس میکند: دزد، بندهای برخوردار از نعمت الهی است و مالک، مانعی بخیل بر سر راه این فیض.
مولانا با این بیان دقیق، نشان میدهد که چگونه باور به «جبر» میتواند به ابزاری برای توجیه هر عمل نادرستی تبدیل شود و مسئولیت فردی را به کلی از بین ببرد. پاسخ کوبندهی صاحب باغ در ابیات بعدی، همین منطق جبری را بر علیه خود دزد به کار میگیرد تا پوچ بودن آن را آشکار سازد.
- عامیانه
- مانند مردم عادی، کوتهفکرانه، از روی نادانی
- ملامت
- سرزنش، نکوهش
- بخل
- خساست، تنگنظری
- خوان
- سفره، سفرهی غذا
- غنی
- بینیاز، توانگر (در اینجا صفت خداوند است)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.