읽기 권 6 테르메드의 군주가 “사흘 또는 나흘 안에 사마르칸트에 가서 어떤 일을 처리하는 자에게 의복과 말과 노예와 여종과 많은 금을 주겠다”고 선언하고, 어릿광대가 마을에서 이 소식을 듣고 왕에게 와서 “나는 어쨌든 갈 수 없습니다”라고 말함 대구 2607

M6:2607 — هین ره صبر و تانی در مبند / صبر کن اندیشه می‌کن روز چند

هین ره صبر و تانی در مبندصبر کن اندیشه می‌کن روز چند
✦ 이 베이트를 한국어로 렌더링

M6:2607

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — 그의 녹음된 마스나비 강의에서

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: آگاه باش، راه صبر و درنگ را مسدود نکن؛ چند روزی شکیبایی پیشه کن و بیندیش. معنا: این بیت به ما یادآوری می‌کند که در کارهایمان عجله نکنیم و پیش از هر قضاوتی، اندیشه و تأمل را پیشه سازیم.

شرح

این بیت، که از زبان دلقک به پادشاه ستمگر جاری می‌شود، تجلی‌گاه یکی از عمیق‌ترین اصول اخلاقی و قضایی در تفکر مولاناست. دلقک در بند، نه طلب بخشش می‌کند، که طلب حقیقت‌جویی و تأمل. او می‌گوید: «راه صبر و تأنی را مسدود مکن.» این امر، نه یک تأخیر بی‌حاصل، که پیش‌شرط رسیدن به یقین است. مولانا بی‌درنگ توضیح می‌دهد که هرگاه تحری (جستجو) و تأنی ورزیدی، «بر یقینی بر زنی». یعنی صبر و حوصله، ما را از قلمرو گمان و حدس به وادی اطمینان می‌رساند. قضاوت بر اساس شک و گمان، یا تحریک بدخواهان، عین ظلم است؛ اما داوری پس از تأمل و تحقیق، عدالت را محقق می‌سازد.

از منظر من، این بیت صرفاً یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه یک دستورالعمل معرفتی است. دلقک نمی‌خواهد که پادشاه چشم بر خطا بپوشد، بلکه می‌خواهد چشمانش را برای دیدن حقیقت بگشاید. این موضع دقیقاً در تقابل با شتاب‌زدگی و تصمیمات دفعی است که غالباً از جهل یا سوءظن برمی‌خیزند. مولانا در اینجا به ما می‌آموزد که "صبر کن اندیشه می‌کن روز چند"، یعنی چند روزی، ولو اندک، مجال اندیشیدن بدهیم تا از خطای ناشی از عجله در امان بمانیم. این حکم، برای هر حاکم، هر قاضی، و حتی برای هر فرد در تصمیم‌گیری‌های روزمره‌اش، دستورالعملی حیاتی است. یقین تنها در گروی تأنی است و بدون آن، گوشمالی دادن به هیچکس به ایقان نمی‌رسد.

نکات کلیدی

  • عدالت و یقین، در گروی صبر و تأمل است.
  • شتاب‌زدگی در قضاوت، سدی در راه حقیقت‌جویی است.
  • پیش از هر تصمیمی، باید فرصت تحقیق و اندیشه را فراهم آورد.
  • دلقک به جای بخشش، طلب حقیقت‌جویی و تأمل می‌کند، که از نظر اخلاقی مقامی والاتر است.

Sources: d6-s60 · 01:35:00 d6-s60 · 00:13:00 d6-s60 · 02:53:00

به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.