읽기 권 6 테르메드의 군주가 “사흘 또는 나흘 안에 사마르칸트에 가서 어떤 일을 처리하는 자에게 의복과 말과 노예와 여종과 많은 금을 주겠다”고 선언하고, 어릿광대가 마을에서 이 소식을 듣고 왕에게 와서 “나는 어쨌든 갈 수 없습니다”라고 말함 대구 2608

M6:2608 — در تانی بر یقینی بر زنی / گوش‌مال من بایقانی کنی

در تانی بر یقینی بر زنیگوش‌مال من بایقانی کنی
✦ 이 베이트를 한국어로 렌더링

M6:2608

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — 그의 녹음된 마스나비 강의에서

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: در درنگ و تأمل، به یقین دست خواهی یافت؛ و مرا با اطمینان و قطعیت کیفر خواهی داد.

معنا: دلقک در این بیت، شاه را به بردباری و تحقیق فرا می‌خواند تا کیفر او از سر یقین باشد، نه گمان و شتاب‌زدگی.

شرح

این بیت در ادامهٔ سخن دلقک با پادشاه می‌آید که از او می‌خواهد عجولانه حکم ندهد. مولانا از زبان دلقک، به یک اصل اساسی در باب قضاوت و عدالت اشاره می‌کند: «تحری» و «تأنی» است که به «یقین» می‌رساند. دلقک می‌گوید، ای پادشاه، من نمی‌گویم از گناه من درگذر؛ خیر. من فقط می‌گویم "تحری" کن، یعنی جستجو و تحقیق کن، همان‌طور که در قرآن هم داریم که "اولئک تحروا رشدا"؛ کسانی که در پی رشد و حقیقت‌اند، تحری می‌کنند. پس، من نمی‌گویم از من بگذر، بلکه می‌گویم تحقیق کن.

صبر و تأنی، نقطهٔ مقابل عجله و شتاب‌زدگی است. اگر تو صبوری ورزیدی و عجله نکردی، آن‌گاه به یقینی دست خواهی یافت، به یک اطمینان خاطر خواهی رسید. در آن صورت، گوشمال دادن و کیفر کردن من نه بر اساس حدس و گمان و تحریک بدخواهان، بلکه بر اساس "ایقان" و "یقین" خواهد بود. این یعنی، کیفر باید بر پایهٔ علم قطعی باشد، نه ظن و گمان. این، یک اصل عقلانی و اخلاقی است که در نظام عدالت نیز جایگاهی والا دارد؛ مجازات بی‌تأنی، مجازات بی‌تحری، مجازات بی‌یقین، جز ظلم نامی دیگر ندارد. مولانا با این بیان می‌خواهد بگوید که حتی در مقام قدرت و سلطنت، حکم باید از سر بصیرت و قطعیت باشد، نه از سر غضب و سعایت بدخواهان.

نکات کلیدی

  • عدالت و قضاوت صحیح نیازمند تأنی و تحقیق است.
  • یقین، باید مبنای هر گونه کیفر و مجازات باشد، نه گمان.
  • تصمیم‌گیری شتاب‌زده، به‌ویژه در امور قضایی، از عدل دور است.
  • مولانا بر اهمیت کسب اطمینان خاطر پیش از عمل تأکید دارد.

Sources: d6-s60 · 01:35:00

به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.