Lezen› Daftar 1› De klacht van de jankende pilaar toen er een preekstoel werd gemaakt voor de Profeet (vrede en zegeningen zij met hem), omdat de menigte groeide en ze zeiden: 'Wij zien uw gezegende gezicht niet tijdens de preek.' En de Profeet en de metgezellen hoorden dat gejammer, en de vraag en het antwoord van de Profeet met de pilaar expliciet.› Vers 2137
M1:2137 — پای نابینا عصا باشد عصا / تا نیفتد سرنگون او بر حصا
M1:2137
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
همانطور که عصا راهنمای شخص نابیناست و از سقوط او جلوگیری میکند، عقل و استدلال نیز برای سالک مبتدی ابزاری ضروری است تا در مسیر معرفت، دچار لغزش و گمراهی نشود.
این بیت در ادامهی تمثیل «پای چوبین استدلالیان» آمده است. مولانا پس از آنکه تکیه بر عقل و استدلال صِرف را به راه رفتن با پایی چوبی تشبیه میکند که سست و بیثبات است، در اینجا به کارکرد مثبت و ضروری آن نیز اشاره میکند.
عصا برای یک فرد نابینا، ابزار راهیابی و حافظ او از خطر است. به همین ترتیب، عقل، قیاس و استدلال برای کسی که هنوز به «چشم دل» و شهود معنوی نرسیده (نابیناست)، ابزاری حیاتی است. این ابزارها که از سوی یک راهنمای بصیر (پیامبر یا ولیّ) به او داده شده، مانع از آن میشود که در دام شبههها و وسوسههای شیطانی (افتادن بر سنگلاخ) سقوط کند.
نکتهی کلیدی در اینجاست که ارزش عصا (عقل) به خودی خود نیست، بلکه در کارکرد آن برای «نابینا» و در ارتباط با راهنمایی یک «بینا» است. عقل و استدلال تا زمانی مفید است که در خدمت رسیدن به مقصد باشد، اما اگر به ابزاری برای جدل و انکار حقایق معنوی تبدیل شود، همانطور که در ابیات بعدی میآید، باید آن را شکست. بنابراین، مولانا ضمن نقد محدودیتهای عقل جزئی، جایگاه ضروری آن را در مراحل اولیهی سلوک به رسمیت میشناسد.
- حصا
- سنگریزه، سنگریزه
- سرنگون
- واژگون، با سر به زمین افتادن
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.