Lezen› Daftar 1› De klacht van de jankende pilaar toen er een preekstoel werd gemaakt voor de Profeet (vrede en zegeningen zij met hem), omdat de menigte groeide en ze zeiden: 'Wij zien uw gezegende gezicht niet tijdens de preek.' En de Profeet en de metgezellen hoorden dat gejammer, en de vraag en het antwoord van de Profeet met de pilaar expliciet.› Vers 2151
M1:2151 — هرچه معقولست عقلش میخورد / بی بیان معجزه بی جر و مد
M1:2151
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
عقل انسان بهطور طبیعی هر چیزی را که با منطق و استدلال سازگار باشد، بدون نیاز به معجزه یا بحث و جدل قبول میکند.
مولانا در این بیت به تفاوت میان قلمرو «عقل» و قلمرو «ایمان» میپردازد. او توضیح میدهد که کار عقل، پذیرش امور معقول و منطقی است. اگر مطلبی با قواعد استدلال و خرد سازگار باشد، عقل آن را به راحتی و بدون مقاومت «میخورد»، یعنی هضم و جذب میکند. برای پذیرش چنین اموری، نیازی به رویدادهای خارقالعادهای مانند معجزه یا بحثهای پیچیده و کشمکشهای فکری نیست.
این بیت، مقدمهای است برای بیت بعدی که میگوید راه معنوی و طریق انبیا، راهی «نامعقول» (فراعقلی) است. مولانا با بیان این نکته، مرز توانایی عقل جزئی را مشخص میکند. عقل در محدودهٔ خود کارآمد است، اما برای درک حقایق معنوی مانند معجزهٔ ناله کردن ستون چوبی (حنّانه) که در این بخش از مثنوی موضوع اصلی است، کافی نیست. آن حقایق به ساحت دیگری تعلق دارند که پذیرششان نیازمند گشودگی دل و ایمان است، نه صرفاً تحلیل عقلی. بنابراین، معجزه دقیقاً برای اموری لازم است که از چهارچوب فهم عادی و منطقی فراتر میروند.
- معقول
- آنچه با عقل و منطق سازگار است، قابل درک برای خرد.
- عقلش میخورد
- عقل آن را به راحتی میپذیرد، هضم و درک میکند.
- بیان معجزه
- ارائه یا نیاز به معجزه برای اثبات.
- جر و مد
- کشمکش، جدل، بگومگو، رفت و برگشت (مانند جزر و مد).
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.