Lezen› Daftar 1› De gast zegt tegen Jozef (vrede zij met hem): 'Ik heb u een spiegel gebracht, zodat u, telkens wanneer u erin kijkt, uw mooie gezicht ziet en aan mij denkt'› Vers 3209
M1:3209 — آینهٔ هستی چه باشد نیستی / نیستی بر، گر تو ابله نیستی
M1:3209
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
آینهای که میتواند «هستی» مطلق خداوند را بازتاب دهد، «نیستی» و فنای بنده است. پس اگر عاقل باشی، راه نیستی و خود را هیچ انگاشتن را برمیگزینی.
این بیت، نتیجهگیری عرفانی داستان مهمانی است که برای حضرت یوسف آینه هدیه میآورد. مولانا بلافاصله از آینهٔ مادی به یک مفهوم عمیق معنوی جهش میکند: همانطور که آینهٔ صیقلی و صاف، خود چیزی ندارد تا بتواند تصویر زیبای یوسف را بیکموکاست نشان دهد، انسان نیز برای آنکه جلوهگاه زیبایی و کمال الهی (هستی مطلق) باشد، باید از «خودی» و «هستیِ» کاذب خود تهی شود.
«نیستی» در اینجا به معنای نابودی فیزیکی نیست، بلکه به معنای فنای صفات نفسانی، منیت، و ادعاهای وجودی در برابر وجود حق است. وقتی انسان از این تعلقات خالی میشود، مانند آینهای شفاف، صفات الهی را در خود منعکس میکند. مولانا میگوید انتخاب این راه، نشانهٔ زیرکی و عقل حقیقی است، زیرا تنها در این «نیستی» است که میتوان به «هستی» حقیقی دست یافت. بیتهای بعدی نیز همین ایده را با مثالهای مختلف (نان و گرسنه، پارچه و خیاط، چوب و نجار) تقویت میکنند: هر کمالی برای ظهور، به یک نقص یا خلأ نیازمند است و کمال الهی نیز در بندهٔ «هیچ» شده تجلی مییابد.
- نیستی بر
- نیستی را انتخاب کن، برگزین
- ابله
- نادان، کمخرد
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.