M1:472 — در یکی گفته ریاضت سود نیست / اندرین ره مَخلَصی جز جود نیست

此节诗句出自一个故事：一位狡猾的维齐尔（Wazīr，大臣）为了从内部分裂基督教，为十二位王子各自伪造了一部内容完全矛盾的“福音书”。鲁米在此展示了其中两种截然相反的教义。

前一节诗句（M1:471）描述了一部强调“苦修”（riyāżat）和“忍饥”（jūʿ）的伪福音，视其为忏悔和回归上帝的基石。而这一节则描绘了另一部截然相反的伪福音，它宣称苦修毫无用处，认为通往解脱的唯一途径是“慷慨”（jūd）。

鲁米在此并非要评判苦修与慷慨孰优孰劣。他真正的意图是揭示，当灵性教导脱离了其内在的统一性和神圣源头，沦为僵化的律法条文时，它们便可以被轻易地扭曲和操纵，制造出无尽的纷争与矛盾。这些相互冲突的“真理”使信徒们陷入混乱，彼此为敌，最终摧毁了整个社群的根基。这个故事深刻地警示了形式主义和教条主义的危险，强调了超越外在形式、寻求内在精神实质的重要性。

این بیت بخشی از نقشۀ وزیر مکار برای ایجاد تفرقه در میان مسیحیان است. او طومارهایی با احکام ظاهراً برگرفته از انجیل اما کاملاً متضاد با یکدیگر می‌نویسد تا هر فرقه‌ای راهی متفاوت را در پیش گیرد و دیگری را باطل بداند.

در طومار قبلی (بیت ۴۷۱)، راه رسیدن به خدا «ریاضت» و «گرسنگی» (جوع) معرفی شده بود که از ارکان مهم سلوک در بسیاری از طریقت‌های عرفانی است. اما در این طومار، وزیر دقیقاً نقطۀ مقابل آن را تعلیم می‌دهد: ریاضت و زهدورزی بی‌فایده است و تنها راه رهایی و نجات، «جود» یا همان بخشندگی و سخاوت است.

مولانا با قرار دادن این دو دیدگاه متضاد در کنار هم، نشان می‌دهد که چگونه می‌توان حقیقت معنوی را تحریف کرد. هر یک از این راه‌ها (ریاضت و جود) به تنهایی ارزشمند هستند، اما وقتی به عنوان تنها راه مطلق و در نفی دیگر فضائل ارائه شوند، به ابزاری برای تفرقه و نزاع تبدیل می‌گردند. این داستان در واقع نقدی است بر تعصب فرقه‌ای و چسبیدن به ظواهر دین، بدون درک روح کلی حاکم بر آن.