Lezen› Daftar 2› Mozes' ontkenning van de smeekbede van de herder› Vers 1720
M2:1720 — دید موسی یک شبانی را به راه / کو همیگفت ای گزیننده اله
M2:1720
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
این بیت، آغاز داستان معروف موسی و شبان است و صحنه را معرفی میکند: حضرت موسی در راه به چوپانی برمیخورد که در حال راز و نیاز با خداست.
این بیت، نقطهٔ شروع یکی از مشهورترین داستانهای مثنوی است که به تقابل دو نوع دینداری میپردازد: دینداری عالمانه و مبتنی بر شریعت (موسی) و دینداری عاشقانه و عامیانه (شبان).
مولانا با سادگی تمام صحنه را ترسیم میکند: موسی، پیامبر بزرگ الهی، در مسیر خود با یک چوپان سادهدل مواجه میشود. نکتهٔ کلیدی در مصراع دوم است، جایی که چوپان خدا را «گزیننده اله» میخواند. این عبارت نشان میدهد که با وجود زبان ساده و حتی در ظاهر کفرآمیز او که در ابیات بعدی میآید، معرفت اصلی را در دل دارد: او میداند که این خداست که بندگان را انتخاب میکند و هدایت در دست اوست. این انتخاب، اساس رابطهٔ عاشقانهٔ او با خداست.
این بیت مقدمهای است برای نشان دادن اینکه خداوند به ظواهر و الفاظ کاری ندارد، بلکه به سوز و حال درونی بندگانش مینگرد. موسی در ابتدا این راز را درنمییابد و چوپان را به خاطر کلماتش سرزنش میکند، اما بعداً از سوی خداوند عتاب میشود که «تو برای وصل کردن آمدی / نی برای فصل کردن آمدی». بنابراین، این بیت ساده، دریچهای به سوی یکی از عمیقترین مفاهیم عرفانی مثنوی یعنی اهمیت «باطن» و «عشق» بر «ظاهر» و «قواعد خشک» میگشاید.
- شبان
- چوپان
- کو
- که او
- همیگفت
- میگفت (فعل استمراری در فارسی قدیم)
- گزیننده اله
- ای خدایی که بندگان را برمیگزینی، ای انتخابکننده
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.