Lezen› Daftar 4› In de uitleg van deze hadith van de Profeet (vrede zij met hem): 'Voorwaar, God de Almachtige schiep de engelen en voorzag hen van verstand, en schiep de beesten en voorzag hen van lust, en schiep de zonen van Adam en voorzag hen van verstand en lust. Wie zijn verstand zijn lust overwint, is verheven boven de engelen, en wie zijn lust zijn verstand overwint, is lager dan de beesten'› Vers 1517
M4:1517 — علم راه حق و علم منزلش / صاحب دل داند آن را با دلش
M4:1517
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
شناخت راه معنوی و معرفت به ذات خداوند، دانشی نیست که با عقل و حواس ظاهری به دست آید، بلکه معرفتی قلبی است که تنها اهل معنا و عارفان به آن دست مییابند.
مولانا در این بیت، دو نوع دانش را در برابر هم قرار میدهد. پیش از این بیت، او از علوم دنیوی مانند هندسه، نجوم و فلسفه انتقاد کرده و آنها را «علم بنای آخور» نامیده است؛ یعنی دانشی که تنها به کار حفظ و بقای جنبهٔ حیوانی انسان میآید و راهی به آسمانها و حقایق معنوی نمیبرد.
در مقابل آن علوم، در این بیت از «علم راه حق» و «علم منزلش» سخن میگوید. این دانش، معرفتشناسی عرفانی است: شناخت مسیر سلوک و معرفت به مقصد نهایی که همان ذات حق است. مولانا تأکید میکند که این علم، اکتسابی و عقلانی نیست. ابزار شناخت آن نه کتاب و استدلال، بلکه «دل» است. تنها «صاحبدل»، یعنی عارف واصل و انسان کامل که قلبش از آلودگیها پاک و به عالم معنا متصل شده، میتواند این حقیقت را شهود و درک کند. این دانش از جنس «حضور» و «شهود» است، نه «حصول» و دانش مفهومی.
- منزلش
- مقصد او، جایگاه نهایی او. در اینجا مقصود، ذات خداوند و مقام قرب الهی است.
- صاحب دل
- عارف، انسان کامل، کسی که به معرفت قلبی و شهودی رسیده است.
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.