Lezen› Daftar 5› Het verhaal van de slavin die geslachtsverkeer had met de ezel van de dame, en ze had hem geleerd om als een mens, maar als een bok of een beer, geslachtsverkeer te hebben. Ze deed een kalebas om de penis van de ezel, zodat het niet over de maat zou gaan. De dame kwam erachter, maar zag het detail van de kalebas niet. Ze stuurde de slavin onder een voorwendsel ver weg en had zelf gemeenschap met de ezel zonder de kalebas. Ze stierf op een schandelijke manier. De slavin kwam laat terug en klaagde: 'O mijn ziel en o mijn oogappel, je zag de penis, maar je zag de kalebas niet. Je zag het mannelijk lid, maar je zag het andere niet.' 'Elke onvolmaakte is vervloekt,' dat wil zeggen, elke onvolmaakte blik en begrip is vervloekt. Anders zijn de onvolmaakte lichamen barmhartig en niet vervloekt. Lees: 'Er is geen zonde voor de blinde,' wat zonde, vloek, berisping en toorn ontkent› Vers 1398
M5:1398 — لقمه اندازه خور ای مرد حریص / گرچه باشد لقمه حلوا و خبیص
M5:1398
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
این بیت هشدار میدهد که انسان حریص باید در هر کاری، حتی لذتبخشترین کارها، حد و اندازه را نگه دارد و از شهوت و طمع بیاندازه بپرهیزد.
این بیت در دل داستان کنیزک و خاتون روایت میشود. خاتون به دلیل تقلید کورکورانه و شهوترانی بیحد، جان خود را از دست میدهد. مولانا از این داستان نتیجهای کلی میگیرد و مستقیماً خواننده را خطاب قرار میدهد.
«لقمه» در اینجا فقط به معنای غذا نیست، بلکه نمادی از هرگونه لذت، مقام، دانش یا تجربهای است که نفس انسان به آن طمع میورزد. «حلوا و خبیص» نیز کنایه از جذابترین و فریبندهترین لذتهاست. پیام اصلی این است که حتی در پی دلپذیرترین امور نیز باید «اندازه» را شناخت و رعایت کرد. این «اندازه» همان عقل، شرع، یا راهنمایی استادی است که از آن غفلت شده بود. همانطور که خاتون به دلیل نادیده گرفتن «کدو» (که نماد همان اندازه و محدودیت بود) هلاک شد، هر انسانی که در برابر حرص و شهوت نفس تسلیم شود و حد و مرزها را بشکند، خود را به ورطه نابودی میکشاند. این اصل، یکی از پایههای اخلاق و سلوک در عرفان است: کنترل نفس و پرهیز از افراط (اسراف).
- خبیص
- نوعی حلوای قدیمی که از خرما و روغن درست میشد؛ کنایه از شیرینی و لذت بسیار.
- حریص
- طمعکار، آزمند.
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.