Lezen› Daftar 5› Het verhaal van de slavin die geslachtsverkeer had met de ezel van de dame, en ze had hem geleerd om als een mens, maar als een bok of een beer, geslachtsverkeer te hebben. Ze deed een kalebas om de penis van de ezel, zodat het niet over de maat zou gaan. De dame kwam erachter, maar zag het detail van de kalebas niet. Ze stuurde de slavin onder een voorwendsel ver weg en had zelf gemeenschap met de ezel zonder de kalebas. Ze stierf op een schandelijke manier. De slavin kwam laat terug en klaagde: 'O mijn ziel en o mijn oogappel, je zag de penis, maar je zag de kalebas niet. Je zag het mannelijk lid, maar je zag het andere niet.' 'Elke onvolmaakte is vervloekt,' dat wil zeggen, elke onvolmaakte blik en begrip is vervloekt. Anders zijn de onvolmaakte lichamen barmhartig en niet vervloekt. Lees: 'Er is geen zonde voor de blinde,' wat zonde, vloek, berisping en toorn ontkent› Vers 1413
M5:1413 — که اندرون دام دانه زهرباست / کور آن مرغی که در فخ دانه خواست
M5:1413
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
این بیت میگوید که لذتهای دنیوی که انسان را به دام میاندازند، در حقیقت مانند دانهٔ زهرآلودی هستند و کسی که اسیر این دام شده و باز هم به دنبال همان لذتهاست، کور و نادان است.
مولانا در این بخش از داستان، ماجرای «خاتون» را که کورکورانه از کنیزک تقلید کرد و هلاک شد، به تمثیل پرندهای در دام تشبیه میکند. دنیا و لذتهای ظاهری آن مانند «دام» هستند و جذابیتهای آن همچون «دانه»ای که برای فریب دادن پهن شده است. این دانه در حقیقت «زهر» است، زیرا نتیجهٔ آن نابودی معنوی و گاهی حتی جسمی است.
مصرع دوم به نکتهٔ دقیقتری اشاره میکند: «کوری» و غفلت آن پرندهای که حتی پس از به دام افتادن، باز هم چشمش به دنبال همان دانه است. این حالت، نماد انسان حریص و غافلی است که با وجود گرفتار شدن در عواقب یک عمل اشتباه، هنوز از آن درس نگرفته و همچنان به دنبال همان لذت ظاهری و تباهکننده است. این همان وضعیت خاتون است که با دیدن ظاهر عمل کنیزک (لذت)، از باطن آن (کدو یا همان عامل کنترل و حکمت) غافل ماند و خود را به هلاکت سپرد. در نگاه مولانا، این نوع نگاه سطحی و ناقص که تنها ظاهر را میبیند و از حقیقت و عواقب امور غافل است، نوعی کوری معنوی محسوب میشود.
- اندرون
- درون، داخل
- زهربا
- زهرآگین، زهرآلود، سمی
- فخ
- دام، تلهای که برای گرفتن پرندگان به کار میرود
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.